Ung thư dạ dày là gì? Ung thư dạ dày có nguy hiểm không?
Theo báo cáo của Tổ chức Ung thư Toàn cầu (Globocan) năm 2020, số ca mắc ung thư mới tại Việt Nam có xu hướng gia tăng. Cụ thể, trong năm 2020, cả nước ghi nhận hơn 17.900 trường hợp ung thư dạ dày mới được chẩn đoán. Ung thư dạ dày đứng thứ 4 trong danh sách các loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam, chiếm 9,8% tổng số ca mắc. Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 3 trong các bệnh ung thư, chiếm 11,9% tổng số ca tử vong do ung thư.

Ung thư dạ dày là bệnh lý ác tính của đường tiêu hóa, trong đó các tế bào bất thường phát triển trong dạ dày, tạo thành các khối u ác tính. Những khối u này có thể làm biến dạng, suy giảm chức năng dạ dày và dễ dàng lan rộng, di căn đến các cơ quan, hạch lân cận trong ổ bụng.
Bệnh thường gặp ở nhóm tuổi từ 40 đến 60, với tỷ lệ mắc ở nam giới cao hơn nữ giới. Các vị trí phổ biến của ung thư dạ dày bao gồm hang – môn vị (50%) và bờ cong nhỏ (20 – 30%), trong khi các vị trí như tâm vị và bờ cong lớn ít gặp hơn. Về hình thái, ung thư dạ dày thường xuất hiện dưới ba dạng: thể u sùi, thể loét, hoặc thể thâm nhiễm cứng.
Dựa trên ba đặc điểm chính là mức độ xâm lấn của tế bào ung thư, di căn hạch, và di căn đến các cơ quan khác, ung thư dạ dày được chia thành 4 giai đoạn. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, các phương pháp điều trị và tỷ lệ sống sót sau 5 năm kể từ khi chẩn đoán có sự khác biệt đáng kể.

Hiểu về cách tính tỷ lệ sống sót sau 5 năm ung thư
Tỷ lệ sống sót là một con số so sánh tương đối, thể hiện mức độ sống còn của những người mắc cùng loại và giai đoạn ung thư so với những người trong quần thể chung. Ví dụ, nếu tỷ lệ sống sót tương đối trong 5 năm đối với một giai đoạn cụ thể của ung thư dạ dày là 70%, điều đó có nghĩa là trung bình, 70% số người mắc ung thư dạ dày ở giai đoạn đó có thể sống ít nhất 5 năm sau khi được chẩn đoán.(1)
Số liệu thống kê này được Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ công bố, dựa trên dữ liệu từ cơ sở SEER* do Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) quản lý. Cơ sở dữ liệu SEER theo dõi tỷ lệ sống sót tương đối trong 5 năm đối với nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư dạ dày, dựa trên mức độ di căn của bệnh.
Cơ sở dữ liệu SEER chia ung thư thành ba giai đoạn chính:
- Giai đoạn khu trú: Ung thư chỉ giới hạn trong dạ dày, chưa lan ra bên ngoài.
- Giai đoạn khu vực: Ung thư đã lan đến các cấu trúc hoặc hạch bạch huyết lân cận.
- Giai đoạn xa: Ung thư đã di căn đến các cơ quan ở xa, chẳng hạn như gan, phổi, xương, hoặc não.
Ung thư dạ dày sống được bao lâu?
Giai đoạn bệnh là yếu tố quan trọng quyết định thời gian sống của bệnh nhân. Dưới đây là tiên lượng sống sau 5 năm dành cho bệnh nhân ung thư dạ dày, được phân tích theo từng giai đoạn cụ thể.
Ung thư dạ dày giai đoạn đầu sống được bao lâu?
Ung thư dạ dày giai đoạn đầu được chia thành hai giai đoạn nhỏ là 1A và 1B, với tỷ lệ sống sau 5 năm khác nhau:
- Giai đoạn 1A:
Ở giai đoạn này, tế bào ung thư chỉ mới xuất hiện, chưa xâm nhập vào lớp cơ chính của thành dạ dày hoặc lan đến các hạch bạch huyết (hạch lympho). Tỷ lệ sống sau 5 năm ước tính khoảng 71%. - Giai đoạn 1B:
Trong giai đoạn này, ung thư đã lan đến một hoặc hai hạch bạch huyết gần nhất hoặc đã xâm nhập vào lớp cơ chính của thành dạ dày. Tỷ lệ sống sau 5 năm ước tính khoảng 57%.
Ung thư dạ dày giai đoạn 2 sống được bao lâu?
Tương tự như giai đoạn 1, ung thư dạ dày giai đoạn 2 cũng được chia thành hai giai đoạn nhỏ hơn là 2A và 2B, với các đặc điểm và tỷ lệ sống khác nhau:
- Giai đoạn 2A:
Bệnh nhân ung thư dạ dày được xếp vào giai đoạn 2A nếu tế bào ung thư thuộc một trong các trường hợp sau:- Di căn đến 3 – 6 hạch bạch huyết lân cận.
- Lan đến lớp cơ chính của thành dạ dày và 1 – 2 hạch bạch huyết gần nhất.
- Không lan đến hạch bạch huyết nhưng đã vượt qua lớp cơ chính và xâm lấn vào lớp dưới thanh mạc.
Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn 2A là khoảng 46%.
- Giai đoạn 2B:
Ung thư dạ dày được xem là giai đoạn 2B khi tế bào ung thư rơi vào một trong các trường hợp sau:- Di căn đến ít nhất 7 hạch bạch huyết lân cận nhưng chưa xâm nhập vào lớp cơ chính của thành dạ dày.
- Lan đến lớp cơ chính và di căn vào 3 – 6 hạch bạch huyết.
- Vượt qua lớp cơ chính, xâm lấn vào lớp dưới thanh mạc và di căn đến 1 – 2 hạch bạch huyết gần nhất.
- Xâm lấn đến thanh mạc (lớp bao phủ bên ngoài dạ dày) nhưng chưa lan đến các hạch bạch huyết.
Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với giai đoạn 2B là khoảng 33%.

Ung thư dạ dày giai đoạn 3 sống được bao lâu?
Ung thư dạ dày giai đoạn 3 được chia thành ba giai đoạn nhỏ hơn: 3A, 3B và 3C, với đặc điểm tiến triển và tỷ lệ sống sau 5 năm khác nhau:
- Giai đoạn 3A:
Bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn 3A nếu tế bào ung thư có một trong các đặc điểm sau:- Xâm lấn vào lớp cơ chính của thành dạ dày và lan đến ít nhất 7 hạch bạch huyết lân cận.
- Xâm lấn vào lớp dưới thanh mạc và di căn đến 3 – 6 hạch vùng.
- Xâm lấn đến thanh mạc và 1 – 2 hạch vùng.
Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với giai đoạn 3A là khoảng 20%.
- Giai đoạn 3B:
Ở giai đoạn 3B, tế bào ung thư có thể thuộc một trong các trường hợp sau:- Di căn đến ít nhất 7 hạch bạch huyết nhưng chưa xâm nhập vào thanh mạc.
- Xâm lấn đến thanh mạc và lan đến 3 – 6 hạch vùng.
- Xâm lấn qua thanh mạc, di căn đến các cơ quan lân cận (như lá lách, gan, tuyến tụy, ruột non hoặc mạch máu lớn), đồng thời xuất hiện ở 1 hoặc 2 hạch bạch huyết gần đó.
Tỷ lệ sống sau 5 năm của giai đoạn 3B là khoảng 14%.
- Giai đoạn 3C:
Ở giai đoạn 3C, tế bào ung thư có đặc điểm:- Xâm lấn vào thanh mạc và di căn đến ít nhất 7 hạch bạch huyết.
- Xâm lấn đến các cơ quan lân cận dạ dày và di căn đến từ 3 hạch bạch huyết trở lên.
Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với giai đoạn 3C là khoảng 9%.
Ung thư dạ dày giai đoạn cuối sống được bao lâu?
Ung thư dạ dày giai đoạn cuối (giai đoạn 4) là giai đoạn mà tế bào ung thư đã di căn đến các cơ quan xa như gan, phổi, não và xương. Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn này chỉ khoảng 4%.
Như vậy, thời gian sống của bệnh nhân ung thư dạ dày phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Để cải thiện hiệu quả điều trị, người bệnh cần kiên trì tuân thủ theo đúng phác đồ của bác sĩ. Đồng thời, cần điều chỉnh lối sống, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh và tập luyện thể dục đều đặn. Ngoài ra, tinh thần lạc quan, tích cực cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng, góp phần hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng tỷ lệ sống sót của ung thư dạ dày
Sau khi chẩn đoán ung thư dạ dày, bác sĩ sẽ dựa trên nhiều yếu tố để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và đưa ra tiên lượng về thời gian sống cho từng bệnh nhân. Các yếu tố chính bao gồm:(2)
- Phân loại ung thư dạ dày theo mô bệnh học: Chủ yếu là ung thư tế bào biểu mô tuyến, chiếm khoảng 95% các trường hợp.
- Phân độ mô bệnh học: Được đánh giá dựa trên mức độ xâm lấn của tế bào ung thư dưới kính hiển vi.
- Giai đoạn bệnh: Tỷ lệ sống sau 5 năm giảm dần theo tiến triển từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4. Dựa vào giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch.
- Yếu tố di truyền: Một số bệnh nhân được xác định mang các gen liên quan đến nguy cơ mắc bệnh và khả năng cải thiện tỷ lệ sống sau 5 năm.
- Tuổi tác: Tuổi của bệnh nhân tại thời điểm chẩn đoán ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn phương pháp điều trị và khả năng đáp ứng điều trị.
- Thể trạng (PS – Performance Status): Thang đo đánh giá khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày mà không cần hỗ trợ, với điểm số từ 0 đến 100. Điểm PS càng cao, tiên lượng càng tốt.
- Đáp ứng điều trị: Các xét nghiệm định kỳ được thực hiện để đánh giá mức độ đáp ứng của cơ thể với điều trị, khả năng dung nạp, và từ đó điều chỉnh phác đồ nhằm giảm nhẹ triệu chứng, duy trì điều trị hoặc loại bỏ ung thư.

Khám tầm soát phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm
Ung thư dạ dày là tình trạng các tế bào ác tính trong dạ dày phát triển mất kiểm soát. Phần lớn bệnh nhân không có triệu chứng rõ rệt cho đến khi ung thư tiến triển nặng, khiến căn bệnh này trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư trên toàn cầu.
BS.CKI Phạm Huy Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, khuyến cáo: “Người dân nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Đặc biệt, những người có nguy cơ cao, như nhiễm vi khuẩn H. pylori, có polyp dạ dày, trên 50 tuổi, béo phì, tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc viêm ruột, hút thuốc lá, uống rượu bia, viêm loét dạ dày… cần thực hiện tầm soát ung thư dạ dày.”
Tầm soát là phương pháp kiểm tra nhằm phát hiện dấu hiệu ung thư trước khi xuất hiện triệu chứng. Nếu ung thư dạ dày được phát hiện và điều trị sớm, tiên lượng sống sau 5 năm sẽ cao hơn đáng kể. Ngược lại, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn sẽ làm giảm hiệu quả điều trị và tiên lượng sống.

Tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, việc sàng lọc ung thư dạ dày được thực hiện thông qua phương pháp nội soi dạ dày sử dụng máy NBI (Narrow Banding Imaging – nội soi với dải tần ánh sáng hẹp). Phương pháp này giúp cung cấp hình ảnh phân tích bệnh lý niêm mạc rõ nét hơn so với nội soi thông thường, được đánh giá là một trong những kỹ thuật nội soi hiện đại, hỗ trợ tầm soát ung thư đường tiêu hóa hiệu quả nhất hiện nay.
Ngoài ra, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội còn sở hữu hệ thống các Khoa Xét nghiệm đồng bộ với đầy đủ các lĩnh vực y khoa như Hóa sinh, Huyết học và Truyền máu, Vi sinh, tất cả đều đạt chứng chỉ ISO 15189:2022. Với chất lượng y tế được đảm bảo, bệnh nhân hoàn toàn có thể yên tâm khi thăm khám tại đây.
Trên đây là thông tin về tiên lượng sống cho bệnh nhân ung thư dạ dày theo từng giai đoạn. Để biết chính xác bệnh nhân ung thư dạ dày có thể sống được bao lâu, việc trao đổi trực tiếp với bác sĩ là rất quan trọng. Bệnh nhân cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị và xây dựng lối sống lành mạnh để cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích, giúp bạn hiểu rõ hơn về thời gian sống của bệnh nhân ung thư dạ dày theo từng giai đoạn. Điều này sẽ giúp xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe và điều trị hiệu quả. Để đặt lịch khám tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài 1900 2345 29 để được hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp
Cắt ung thư dạ dày sống được bao lâu?
Thời gian sống sau khi cắt ung thư dạ dày phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, sức khỏe tổng thể và hiệu quả điều trị. Nếu ung thư được phát hiện sớm và cắt bỏ hoàn toàn, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt từ 60-90%. Với giai đoạn tiến triển hơn, tỷ lệ này sẽ giảm nhưng vẫn cải thiện đáng kể nếu điều trị hiệu quả.
Ung thư dạ dày giai đoạn 4 sống được bao lâu?
Ung thư dạ dày giai đoạn 4 có tiên lượng thấp, với tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 5-7%. Tuy nhiên, thời gian sống cụ thể phụ thuộc vào sức khỏe, mức độ di căn và hiệu quả của các phương pháp điều trị hỗ trợ.
Xạ trị ung thư dạ dày sống được bao lâu?
Thời gian sống sau xạ trị ung thư dạ dày phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe và hiệu quả điều trị. Xạ trị thường giúp kéo dài thời gian sống và giảm triệu chứng, đặc biệt khi kết hợp với các phương pháp khác. Ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể cao hơn, trong khi ở giai đoạn muộn, mục tiêu chủ yếu là kiểm soát bệnh.
U ác dạ dày sống được bao lâu?
Thời gian sống với u ác tính ở dạ dày (ung thư dạ dày) phụ thuộc vào giai đoạn bệnh:
- Giai đoạn sớm: Tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt 60-90%.
- Giai đoạn tiến triển: Tỷ lệ sống giảm, ở giai đoạn 4 chỉ khoảng 5-7%.
Phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ cải thiện tiên lượng.
Phẫu thuật ung thư dạ dày sống được bao lâu?
BS.CKI Phạm Huy Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: “Thời gian sống sau phẫu thuật ung thư dạ dày phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và hiệu quả điều trị:
- Giai đoạn sớm: Tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 60-90%.
- Giai đoạn tiến triển: Tỷ lệ giảm nhưng phẫu thuật vẫn giúp kéo dài thời gian sống.
Phát hiện sớm và phẫu thuật kịp thời làm tăng khả năng sống lâu dài.”
Nguồn tham khảo:
- Stomach (Gastric) cancer survival rates. (n.d.). American Cancer Society. https://www.cancer.org/cancer/types/stomach-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html
- Stomach cancer – statistics. https://www.cancer.net/cancer-types/stomach-cancer/statistics