Skip to main content

Viêm Nhiễm Phụ Khoa Ảnh Hưởng Đến IVF Như Thế Nào?

5/5 (1)
Cập nhật lần cuối: 18/11/2026
Tác giả: Bệnh viện đa khoa Hà Nội
Tư vấn chuyên môn: ThS.BS Nguyễn Duy Phương

Viêm nhiễm phụ khoa có thể ảnh hưởng đến IVF, nhưng mức độ tùy thuộc vào vị trí và loại viêm. Viêm nội mạc tử cung mạn tính và ứ dịch vòi tử cung có bằng chứng liên quan rõ hơn đến kết quả chuyển phôi. Trong khi đó, bằng chứng về ảnh hưởng của loạn khuẩn âm đạo và viêm lộ tuyến còn hạn chế. Bác sĩ sẽ thăm khám, xét nghiệm để xác định tình trạng và quyết định có cần điều trị trước chuyển phôi hay không.

Viêm Nhiễm Phụ Khoa Ảnh Hưởng Đến IVF Như Thế Nào?
Viêm Nhiễm Phụ Khoa Ảnh Hưởng Đến IVF Như Thế Nào?

Khi chuẩn bị làm IVF, nhiều chị em lo lắng nếu phát hiện viêm âm đạo, viêm lộ tuyến hoặc viêm nội mạc tử cung. Liệu những tình trạng này có ảnh hưởng đến khả năng đậu thai và có cần điều trị trước khi chuyển phôi? Mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở từng bệnh lý. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các dạng viêm thường gặp, cách chẩn đoán và hướng xử trí phù hợp.

Các dạng viêm nhiễm phụ khoa thường gặp ở phụ nữ làm IVF

Viêm nhiễm phụ khoa có thể xảy ra ở âm đạo, cổ tử cung, tử cung hoặc vòi tử cung, thường do vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng. Vị trí viêm quyết định mức độ ảnh hưởng đến IVF.

4 dạng viêm nhiễm phụ khoa thường gặp ở phụ nữ làm IVF
4 dạng viêm nhiễm phụ khoa thường gặp ở phụ nữ làm IVF

Viêm âm đạo và mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo

Viêm âm đạo có thể gây khí hư bất thường, ngứa, rát hoặc mùi hôi; đôi khi không có triệu chứng. Bình thường, lợi khuẩn Lactobacillus giúp duy trì môi trường acid và hạn chế vi khuẩn có hại. Khi lợi khuẩn giảm, hệ vi sinh âm đạo mất cân bằng (loạn khuẩn). Nấm Candida và ký sinh trùng Trichomonas cũng có thể gây viêm. Cần khám và xét nghiệm để xác định nguyên nhân.

Viêm cổ tử cung

Viêm cổ tử cung là tình trạng viêm tại cổ tử cung, có thể do các tác nhân lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, lậu hoặc do những nguyên nhân khác. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như khí hư bất thường, ra máu sau quan hệ hoặc đau khi quan hệ. Tuy nhiên, một số trường hợp không có triệu chứng rõ ràng. Phụ nữ chuẩn bị làm IVF cần được thăm khám và xét nghiệm khi có dấu hiệu nghi ngờ để xác định nguyên nhân, từ đó có hướng điều trị phù hợp trước khi chuyển phôi.

Viêm nội mạc tử cung mạn tính

Đây là tình trạng lớp niêm mạc bên trong tử cung bị viêm kéo dài – nơi phôi bám vào để làm tổ. Bệnh thường ít triệu chứng, đôi khi gây ra máu bất thường hoặc thay đổi khí hư. Chẩn đoán có thể cần soi buồng tử cung hoặc sinh thiết nội mạc tử cung.

Viêm vùng chậu và các bệnh lý liên quan

Viêm vùng chậu là nhiễm trùng ở tử cung, vòi tử cung hoặc buồng trứng, thường do vi khuẩn từ âm đạo, cổ tử cung lan lên. Theo ASRM (2021), ứ dịch và tắc đoạn cuối vòi tử cung thường liên quan đến viêm vùng chậu, nhưng cũng có thể do viêm phúc mạc hoặc phẫu thuật trước đó. Không phải ai từng viêm vùng chậu cũng bị tổn thương vòi tử cung. Sốt, đau bụng dưới nhiều hoặc khí hư có mủ, mùi hôi cần được khám sớm.

Viêm nhiễm phụ khoa ảnh hưởng đến IVF như thế nào?

Ảnh hưởng đến môi trường sinh dục và quá trình chuẩn bị IVF

Viêm nhiễm có thể làm thay đổi môi trường âm đạo và cổ tử cung – những khu vực mà ống chuyển phôi đi qua. Theo tổng quan hệ thống và phân tích gộp của Celicanin và cộng sự (2024), gồm 25 nghiên cứu trên phụ nữ làm IVF, loạn khuẩn âm đạo có liên quan đến:

  • Tỷ lệ sảy thai sớm cao hơn.
  • Tỷ lệ có thai lâm sàng thấp hơn.
  • Không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa về tỷ lệ sinh sống.
Tư vấn IVF khi viêm nghiễm phụ khoa
Tư vấn IVF khi viêm nghiễm phụ khoa

Đây là mối liên quan được ghi nhận trong phân tích, chưa chứng minh loạn khuẩn âm đạo trực tiếp gây ra các kết quả trên.

Trong giai đoạn chuẩn bị IVF, nếu đang bị viêm, bác sĩ thường cân nhắc xử trí trước nhằm giảm khó chịu khi thăm khám và hạn chế nguy cơ vi khuẩn lan lên đường sinh dục trên trong quá trình thực hiện thủ thuật.

Ảnh hưởng đến chuyển phôi và khả năng làm tổ

Khi chuyển phôi, bác sĩ đưa một ống nhỏ qua cổ tử cung để đặt phôi vào buồng tử cung. Vì vậy, tình trạng viêm âm đạo hoặc viêm cổ tử cung đang hoạt động cần được đánh giá trước thủ thuật.

Tuy nhiên, mối liên quan giữa loạn khuẩn âm đạo và kết quả IVF vẫn chưa rõ ràng. Nghiên cứu của Celicanin và cộng sự (2024) cũng chỉ ra một số hạn chế:

  • Các nghiên cứu sử dụng phương pháp chẩn đoán loạn khuẩn khác nhau.
  • Thời điểm lấy mẫu xét nghiệm không giống nhau.

Do đó, không thể kết luận mọi trường hợp viêm đều khiến chuyển phôi thất bại. Bác sĩ sẽ đánh giá từng trường hợp, đặc biệt khi người bệnh có triệu chứng hoặc xét nghiệm phát hiện tác nhân gây viêm.

Viêm nội mạc tử cung mạn tính có thể liên quan đến thất bại làm tổ như thế nào?

Viêm nội mạc tử cung mạn tính là tình trạng được quan tâm ở những phụ nữ nhiều lần chuyển phôi nhưng chưa có thai (thất bại làm tổ lặp lại).

Tổng quan hệ thống và phân tích gộp của Liu và cộng sự (2022), gồm 12 nghiên cứu trên 2.154 phụ nữ bị thất bại làm tổ lặp lại hoặc sảy thai liên tiếp, ghi nhận:

  • Nhóm đã điều trị khỏi viêm có tỷ lệ thai tiếp diễn hoặc sinh sống cao hơn.
  • Nhóm viêm nội mạc tử cung dai dẳng có kết quả thấp hơn.

Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu đến từ các nghiên cứu quan sát nên chưa đủ để khẳng định điều trị khỏi viêm chắc chắn làm tăng khả năng sinh con.

Không phải phụ nữ nào làm IVF cũng cần kiểm tra tình trạng này. Việc kiểm tra thường được bác sĩ cân nhắc dựa trên tiền sử sinh sản, triệu chứng và các dấu hiệu nghi ngờ lâm sàng.

Viêm vùng chậu và tình trạng ứ dịch vòi tử cung có thể ảnh hưởng đến kết quả IVF ra sao?

Viêm vùng chậu có thể gây tổn thương vòi tử cung và dẫn đến ứ dịch vòi tử cung (hydrosalpinx). Đây là tình trạng dịch tích tụ bên trong vòi tử cung do vòi bị tắc.

Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM), ứ dịch vòi tử cung có thể làm giảm:

  • Tỷ lệ có thai.
  • Khả năng phôi làm tổ.

Ảnh hưởng này được ghi nhận trong các phân tích gộp mà ASRM trích dẫn, kể cả khi chỉ một bên vòi tử cung bị ứ dịch. Trường hợp ứ dịch có thể nhìn thấy trên siêu âm được ghi nhận có ảnh hưởng rõ hơn.

Một giả thuyết giải thích là dịch từ vòi tử cung có thể trào ngược vào buồng tử cung, cản trở phôi làm tổ hoặc làm giảm khả năng tiếp nhận phôi của niêm mạc tử cung.

Viêm vùng chậu và tình trạng ứ dịch vòi tử cung có thể ảnh hưởng đến kết quả IVF ra sao?
Viêm vùng chậu và tình trạng ứ dịch vòi tử cung có thể ảnh hưởng đến kết quả IVF ra sao?

Để hạn chế ảnh hưởng này, ThS.BS Nguyễn Văn Long – Chuyên gia Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội khuyên: “Nên mổ kẹp vòi trứng trước khi chuyển phôi, giúp dịch từ vòi trứng không chảy vào buồng tử cung, gây viêm buồng tử cung, dẫn đến thất bại làm tổ.”

Chẩn đoán viêm nhiễm phụ khoa trước khi làm IVF

Trước khi làm IVF, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng phụ khoa để phát hiện viêm nhiễm và xác định có cần điều trị trước khi chuyển phôi hay không. Việc kiểm tra có thể bao gồm:

1. Khám phụ khoa và đánh giá triệu chứng

Bác sĩ sẽ hỏi về các biểu hiện và tiền sử bệnh như:

  • Khí hư bất thường, ngứa, đau bụng dưới hoặc ra máu sau quan hệ.
  • Tiền sử viêm vùng chậu, nạo hút thai hoặc từng thực hiện thủ thuật ở tử cung.

Sau đó, bác sĩ có thể khám bằng mỏ vịt để quan sát âm đạo, cổ tử cung, kết hợp khám phụ khoa và siêu âm đầu dò. Có triệu chứng chưa chắc đã bị viêm, ngược lại không có triệu chứng cũng không loại trừ bệnh. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc mua thuốc đặt, thuốc kháng sinh để điều trị.

2. Xét nghiệm tìm tác nhân gây viêm

Tùy triệu chứng và nguy cơ của từng người, bác sĩ có thể chỉ định:

  • Soi tươi, nhuộm soi hoặc cấy dịch âm đạo, cổ tử cung.
  • Xét nghiệm sinh học phân tử để tìm vi khuẩn, nấm, trichomonas, chlamydia hoặc lậu.
  • Tầm soát tế bào cổ tử cung theo lịch để phát hiện và phân biệt các tổn thương bất thường.

3. Soi buồng tử cung và sinh thiết nội mạc tử cung khi nghi ngờ viêm mạn tính

Khi nghi ngờ viêm nội mạc tử cung mạn tính, bác sĩ có thể chỉ định soi buồng tử cung để quan sát các dấu hiệu như polyp nhỏ, niêm mạc phù nề hoặc sung huyết. Tuy nhiên, phương pháp này chưa đủ để xác định chắc chắn bệnh.

Theo tổng quan nghiên cứu của Liu và cộng sự, chẩn đoán dựa vào kết quả kiểm tra mô nội mạc tử cung, tìm tế bào plasma trong mô đệm, thường sử dụng phương pháp nhuộm miễn dịch CD138. Hiện nay, ngưỡng số lượng tế bào để kết luận bệnh vẫn chưa thống nhất.

Soi buồng tử cung và sinh thiết thường được cân nhắc ở phụ nữ thất bại làm tổ lặp lại hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, không phải xét nghiệm bắt buộc với tất cả người làm IVF.

Điều trị viêm nhiễm phụ khoa trước khi chuyển phôi

Nguyên tắc điều trị theo nguyên nhân gây viêm

Không phải mọi bất thường phụ khoa đều cần điều trị. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể lựa chọn:

  • Theo dõi: Áp dụng với lộ tuyến cổ tử cung không có triệu chứng.
  • Điều trị triệu chứng: Giúp giảm ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc khó chịu.
  • Điều trị nguyên nhân: Sử dụng thuốc phù hợp với tác nhân gây viêm đã xác định.
  • Can thiệp phẫu thuật: Cân nhắc khi có tổn thương như ứ dịch vòi tử cung.

Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc đặt. Nếu viêm do tác nhân có thể lây qua quan hệ tình dục, bạn tình cũng cần được kiểm tra và điều trị khi có chỉ định để tránh tái nhiễm. Sau điều trị, bác sĩ có thể hẹn kiểm tra lại trước khi chuyển phôi.

Tìm nguyên nhân viêm nghiễm trước khi làm ivf
Tìm nguyên nhân viêm nghiễm trước khi làm ivf

Về vấn đề này, BS Nguyễn Thị Phượng – Bác sĩ Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết: “Tùy vào tác nhân gây viêm mà bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Việc điều trị sớm rất quan trọng vì viêm nhiễm kéo dài có thể làm giảm khả năng thụ thai, gây viêm dính tử cung, vòi trứng và thậm chí dẫn đến tắc vòi trứng, ảnh hưởng đến khả năng mang thai tự nhiên.”

Điều trị viêm âm đạo, viêm cổ tử cung và viêm lộ tuyến

Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng cụ thể:

  • Viêm âm đạo, viêm cổ tử cung: Sử dụng thuốc phù hợp với tác nhân gây viêm. Tuy nhiên, phân tích của Celicanin và cộng sự chưa xác định được hiệu quả của việc điều trị loạn khuẩn âm đạo đối với kết quả thai kỳ khi làm IVF.
  • Lộ tuyến cổ tử cung: Nếu không có triệu chứng, thường chỉ cần theo dõi. Khi khí hư hoặc chảy máu kéo dài gây khó chịu, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp tại chỗ sau khi loại trừ viêm nhiễm và tổn thương tế bào bất thường. Thời điểm can thiệp cần được thống nhất với bác sĩ điều trị IVF.

Điều trị viêm nội mạc tử cung mạn tính

Viêm nội mạc tử cung mạn tính thường được điều trị bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, tổng quan nghiên cứu của Liu và cộng sự cho thấy vẫn cần thêm các nghiên cứu chất lượng tốt để xác định phác đồ, liều thuốc và tiêu chuẩn đánh giá khỏi bệnh phù hợp. Nhóm tác giả cũng đề cập đến việc sinh thiết lại để kiểm tra hiệu quả điều trị.

Nghiên cứu của Hue và cộng sự đăng tải trên Tạp chí Phụ Sản ghi nhận tỷ lệ có thai tương đương giữa nhóm viêm đã điều trị kháng sinh và nhóm không bị viêm. Tuy nhiên, kết quả này vẫn cần được kiểm chứng bằng các nghiên cứu khác.

Khi nào cần hoãn chuyển phôi? Khi nào có thể tiếp tục thực hiện?

Bác sĩ có thể cân nhắc hoãn chuyển phôi trong các trường hợp:

  • Viêm nhiễm đang hoạt động và có triệu chứng.
  • Xét nghiệm phát hiện tác nhân gây viêm nhưng chưa được điều trị.
  • Nghi ngờ viêm vùng chậu cấp, đặc biệt khi có sốt và đau bụng dưới.
  • Viêm nội mạc tử cung mạn tính đang điều trị nhưng chưa được đánh giá lại.

Với trường hợp ứ dịch vòi tử cung có tiên lượng xấu, ASRM khuyến nghị cân nhắc phẫu thuật cắt vòi tử cung nội soi trước IVF.

Việc chuyển phôi có thể được tiến hành khi tình trạng viêm đã được kiểm soát và bác sĩ đánh giá đủ điều kiện. Không có thời gian chờ cố định cho tất cả trường hợp vì còn phụ thuộc vào loại viêm và đáp ứng điều trị. Với phôi đã đông lạnh, bác sĩ có thể lên kế hoạch chuyển phôi vào chu kỳ tiếp theo khi phù hợp.

Để lựa chọn hướng xử trí phù hợp, phụ nữ chuẩn bị làm IVF nên được thăm khám và đánh giá sức khỏe phụ khoa trước khi chuyển phôi. Tại Trung tâm IVF HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, người bệnh được bác sĩ kiểm tra, xác định tình trạng viêm nhiễm và tư vấn phác đồ điều trị theo từng nguyên nhân.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định điều trị viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, viêm nội mạc tử cung mạn tính hoặc đánh giá các bất thường ở vòi tử cung. Quá trình điều trị được phối hợp với kế hoạch IVF, theo dõi đáp ứng và đánh giá lại trước khi chuyển phôi. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát các vấn đề phụ khoa, chuẩn bị điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình chuyển phôi và hướng đến tối ưu kết quả điều trị cho từng cặp vợ chồng. Liên hệ 1900 2345 29 hoặc 0981 500 770 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch khám.

Câu hỏi thường gặp

Người bị viêm lộ tuyến có thể làm IVF được không?

Có. Lộ tuyến cổ tử cung thường là thay đổi lành tính và không ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện IVF. Tuy nhiên, bác sĩ cần kiểm tra xem có viêm nhiễm hoặc tổn thương bất thường ở cổ tử cung hay không để quyết định theo dõi hoặc điều trị trước khi chuyển phôi.

Viêm âm đạo có chuyển phôi được không?

Tùy tình trạng cụ thể. Nếu viêm âm đạo có triệu chứng hoặc xác định được tác nhân gây bệnh, bác sĩ thường cân nhắc điều trị trước khi chuyển phôi. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp viêm âm đạo đều ảnh hưởng đến kết quả IVF. Quyết định chuyển phôi cần dựa trên kết quả thăm khám và xét nghiệm.

Viêm nội mạc tử cung mạn tính có ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu thai IVF không?

Có thể. Một số nghiên cứu ghi nhận viêm nội mạc tử cung mạn tính có liên quan đến thất bại làm tổ, nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp. Nếu từng chuyển phôi nhiều lần không thành công, bạn nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra nội mạc tử cung khi cần thiết.

Có cần điều trị viêm nhiễm phụ khoa trước khi chuyển phôi không?

Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị. Những tình trạng như viêm nhiễm có triệu chứng, viêm nội mạc tử cung mạn tính hoặc ứ dịch vòi tử cung có thể cần được xử trí trước. Với các thay đổi lành tính, không có triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi mà không cần can thiệp.

Chồng có cần kiểm tra khi vợ bị viêm nhiễm phụ khoa không?

Tùy nguyên nhân gây viêm. Nếu người vợ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục như chlamydia hoặc lậu, người chồng cần được kiểm tra và điều trị theo chỉ định để tránh tái nhiễm. Với viêm âm đạo do nấm hoặc loạn khuẩn, không phải trường hợp nào cũng cần điều trị cho bạn tình.

=============================

Viêm nhiễm phụ khoa không phải lúc nào cũng cản trở quá trình IVF hoặc chuyển phôi. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại viêm và tình trạng cụ thể. Trong đó, viêm nội mạc tử cung mạn tính và ứ dịch vòi tử cung cần được đánh giá kỹ, còn lộ tuyến cổ tử cung không triệu chứng thường chỉ cần theo dõi. Vì vậy, thăm khám và xét nghiệm trước khi chuyển phôi giúp phát hiện sớm bất thường, lựa chọn hướng xử trí phù hợp và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình điều trị.

Nếu đang chuẩn bị làm IVF và lo ngại về tình trạng viêm nhiễm phụ khoa, bạn có thể đặt lịch khám cùng các bác sĩ chuyên khoa tại Trung tâm IVF HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội để được đánh giá chi tiết.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Role of tubal surgery in the era of assisted reproductive technology: a committee opinion. Fertil Steril. 2021;115(5):1143-50. doi:10.1016/j.fertnstert.2021.01.051. Available from: https://www.asrm.org/practice-guidance/practice-committee-documents/role-of-tubal-surgery-in-the-era-of-assisted-reproductive-technology-a-committee-opinion-2021/
  2. Maksimovic Celicanin M, Haahr T, Humaidan P, Skafte-Holm A. Vaginal dysbiosis – the association with reproductive outcomes in IVF patients: a systematic review and meta-analysis. Curr Opin Obstet Gynecol. 2024;36(3):155-64. doi:10.1097/GCO.0000000000000953. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11062609
  3. Liu J, Liu ZA, Liu Y, Cheng L, Yan L. Impact of antibiotic treatment for chronic endometritis on pregnancy outcomes in women with reproductive failures (RIF and RPL): a systematic review and meta-analysis. Front Med. 2022;9:980511. doi:10.3389/fmed.2022.980511. Available from: https://frontiersin.org/articles/10.3389/fmed.2022.980511/pdf
  4. Tạp chí Phụ sản. [Điểm báo] Prevalence and risk factors of chronic endometritis diagnosed by CD138 staining in patients with recurrent implantation failure. Tạp chí Phụ sản. 2025;23(1):46. Available from: https://www.vjog.vn/journal/article/view/1940
#viêm nghiễm phụ khoa
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận