Skip to main content

Ung Thư Tuyến Giáp: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Điều Trị

5/5 (1)
Cập nhật lần cuối: 14/05/2025

Ung thư tuyến giáp có tỷ lệ mắc cao đối với những người có tiền sử gia đình bị ung thư, hoặc đối với những người tiếp xúc với bức xạ, môi trường ô nhiễm,…

Theo BS.CKII Lê Bích Hường Trưởng khoa Ung bướu – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết: Ung thư tuyến giáp hoàn toàn có thể chữa khỏi, nếu như người bệnh được phát hiện từ giai đoạn đầu, cùng với việc có phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả. Chính vì thế, việc nắm rõ những thông tin chính xác, chi tiết về ung thư tuyến giáp, cách phòng ngừa ung thư tuyến giáp, đồng thời nhận biết sớm sẽ giúp cho chúng ta có thể phòng tránh được ung thư tuyến giáp.

Ung thư tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nằm ở vùng cổ trước, phía trước khí quản, gồm hai thùy và một eo. Tuyến giáp là cơ quan có chức năng tạo ra một số loại hormone giúp điều chỉnh sự trao đổi chất của cơ thể,tác động tới nhịp tim, hoạt động của các cơ quan,…. Một số bệnh lý thuộc về tuyến giáp như cường giáp, suy giáp,… có thể xảy ra nếu như tuyến giáp sản xuất quá ít hormone.

Ung thư tuyến giáp (Thyroid cancer) là một trong những loại ung thư phổ biến, có xu hướng phát triển khi độ tuổi càng cao, đồng thời nữ giới có nguy cơ mắc cao hơn nam giới. Theo như các số liệu thống kê cho thế, số lượng người mắc ung thư tuyến giáp hiện tại càng ngày càng tăng. Ung thư tuyến giáp được phân thành hai loại: Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa ( chiếm khoảng 90%, bao gồm thể nang, và thể nhú) và các loại khác chiếm 10%, bao gồm thể tủy và thể không biệt hóa. Ung thư tuyến giáp ở dạng thể biệt hóa có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm. (1)

Xem thêm: Ung thư tuyến giáp thể nhú

Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư phổ biến ở nữ giới.
Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư phổ biến ở nữ giới.

Phân loại ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp được phân thành hai loại: Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa và ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa.

Đối với nhóm ung thư tuyến giáp thể biệt hóa sẽ chiếm khoảng 90%, đây là nhóm có tốc độ tiến triển chậm, có tiên lượng tốt, gồm các loại:

  • Ung thư biểu mô tuyến giáp dạng nhú.
  • Ung thư biểu mô tuyến giáp dạng nang.
  • Ung thư biểu mô tuyến giáp kết hợp cả hai dạng nhú và nang.

Đối với nhóm ung thư tuyến giáp ở thể không biệt hóa, sẽ chiếm khoảng 10%, đây làm nhóm ung thư tuyến giáp có tốc độ tiến triển nhanh, có khả năng di căn nhanh, gồm các loại:

  • Ung thư biểu mô tuyến giáp dạng tủy.
  • Ung thư biểu mô tuyến giáp dạng không biệt hoá.

Dấu hiệu ung thư tuyến giáp

Theo BS.CKII Lê Bích Hường – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết: đối với ung thư tuyến giáp, dấu hiệu ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu , bệnh không gây ra những triệu chứng hoặc dấu hiệu nào. Thường người bệnh phát hiện sau khi siêu âm tuyến giáp, khám sức khỏe. Chỉ khi khối u tuyến giáp to lên, có khả năng sờ thấy thì người bệnh mới đi khám. Ngoài ra khi khối u tuyến giáp to, xâm lấn sẽ có những triệu chứng kèm theo như:

  • Khó thở
  • Đau khi nuốt, khó nuốt
  • Khàn giọng
  • Sưng không đau ở phía trước cổ
  • Mệt mỏi, chán ăn
  • Giảm cân nhanh chóng mà không rõ lý do,…
Khi có những dấu hiệu của ung thư tuyến giáp, người bệnh cần thăm khám sớm.
Khi có những dấu hiệu của ung thư tuyến giáp, người bệnh cần thăm khám sớm.

Nguyên nhân ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp thường không có nguyên nhân rõ ràng. Sự kết hợp của yếu tố nguy cơ và di truyền có thể làm tăng khả năng mắc bệnh. (2)

Một số nguyên nhân khách quan có thể bao gồm:

  • Mức iốt trong cơ thể quá cao hoặc quá thấp.
  • Đối tượng tiếp xúc với bức xạ ion hóa.

Một số nguyên nhân khác có thể bao gồm:

  • Tuổi tác: Nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp có thể tăng dần theo tuổi.
  • Thừa cân, béo phì: Người béo phì có nguy cơ phát triển ung thư tuyến giáp cao hơn so với người có cân nặng bình thường.

Ngoài ra, một số yếu tố cũng có thể gây lên ung thư tuyến giáp bao gồm:

  • Yếu tố giới tính: Ung thư tuyến giáp xảy ra ở phụ nữ thường xuyên hơn ở nam giới, với tỷ lệ xấp xỉ 3:1.
  • Tiếp xúc thường xuyên với tia xạ.
  • Tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp, bướu cổ, hoặc các bệnh lý khác liên quan đến tuyến giáp.
  • Một số điều kiện di truyền, như ung thư tuyến giáp thể tủy.

Các giai đoạn ung thư tuyến giáp

Dưới đây là các giai đoạn ung thư tuyến giáp, được phân loại dựa trên dạng ung thư và độ tuổi của bệnh nhân:

Ung thư tuyến giáp thể nhú và nang

Bệnh nhân dưới 55 tuổi:

Giai đoạn I:

  • Khối u ung thư có thể có kích thước bất kỳ.
  • Có khả năng đã lan đến các mô lân cận hoặc các hạch bạch huyết gần đó.
  • Tuy nhiên, chưa lan đến các cơ quan khác trong cơ thể.

Giai đoạn II:

  • Khối u có kích thước bất kỳ.
  • Ung thư có thể đã xâm lấn các hạch bạch huyết.
  • Cũng có thể đã di căn đến các cơ quan khác trong cơ thể, như phổi hoặc xương.

Bệnh nhân từ 55 tuổi trở lên:

  • Giai đoạn I: Khối u có kích thước 2cm hoặc nhỏ hơn và chưa lan rộng.
  • Giai đoạn II: Khối u có kích thước lớn hơn nhưng không có ở nơi nào khác trong cơ thể bạn.
  • Giai đoạn III: Khối u có kích thước bất kỳ và đã xâm lấn ra các mô gần tuyến giáp của bạn hoặc khối u nhỏ hơn, đến các hạch bạch huyết gần đó.
  • Giai đoạn IV: Đây là giai đoạn mà ung thư đã lan rộng đến các bộ phận khác như phổi, xương và các hạch bạch huyết. 

Ung thư tuyến giáp thể tủy

Các giai đoạn ung thư tuyến giáp sau đây áp dụng cho tất cả bệnh nhân mắc ung thư tuyến giáp thể tủy, bất kể tuổi tác của họ.

  • Giai đoạn I: Khối u ung thư có kích thước từ 2cm trở xuống. Tuy nhiên khối u chỉ có ở tuyến giáp.
  • Giai đoạn II: Khối u có kích thước lớn hơn 2cm và chỉ được tìm thấy ở tuyến giáp. Hoặc khối u có kích thước bất kỳ nhưng đã lan đến các mô ngoài tuyến giáp. Tuy nhiên, khối u tuyến giáp chưa lan đến các hạch bạch huyết của bạn.
  • Giai đoạn III: Khối u có thể nhỏ hơn hoặc lớn hơn 2cm và cũng có thể ở các mô ngoài tuyến giáp. Ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết gần thanh quản và khí quản.
  • Giai đoạn IV: Tương tự như ung thư tuyến giáp thể nhú và thể nang, giai đoạn IV cho thấy ung thư đã di căn đến các vị trí xa trong cơ thể.

Ung thư tuyến giáp không biệt hóa

Đây là một loại ung thư tuyến giáp có tốc độ phát triển rất nhanh. Do đó, loại ung thư này chỉ được phân loại ở các giai đoạn IVA, IVB, hoặc IVC. Vào thời điểm bác sĩ phát hiện ra, nó có thể đã lan đến cổ của cơ thể.

  • Giai đoạn IVA: Tế bào ung thư vẫn nằm trong tuyến giáp, nhưng khối u có thể đã lan đến các hạch bạch huyết lân cận.
  • Giai đoạn IVB: Khối u đã lan ra ngoài tuyến giáp, có thể ở trong các hạch bạch huyết của cơ thể.
  • Giai đoạn IVC: Khối u đã lan sang các khu vực khác trên cơ thể như phổi và xương. Khối u cũng có thể ở trong các hạch bạch huyết.

Những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp:

  • Phụ nữ có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao hơn so với nam giới.
  • Yếu tố tuổi tác và giới tính: Nguy cơ ung thư tuyến giáp tăng lên theo độ tuổi, nhưng bệnh cũng có thể xảy ra ở người trẻ.
  • Người thường xuyên tiếp xúc với bức xạ: Tiếp xúc với bất kỳ loại bức xạ nào đều có thể làm tăng nguy cơ.
  • Tiền sử gia đình: Gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp, bướu cổ, hoặc các bệnh lý tuyến giáp khác.
  • Điều kiện di truyền: Một số tình trạng di truyền như ung thư tuyến giáp thể tủy.
U tuyến giáp ác tính được phân chia thành 4 giai đoạn
U tuyến giáp ác tính được phân chia thành 4 giai đoạn

Biến chứng của ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp có nguy hiểm không? Ung thư tuyến giáp có thể gây biến chứng nghiêm trọng do chèn ép hoặc xâm lấn vào các mô xung quanh. Ngoài ra, bệnh có thể di căn đến phổi và xương, làm tăng mức độ nguy hiểm.

Bên cạnh đó, việc điều trị ung thư tuyến giáp cũng có thể gây ra các biến chứng. Các biến chứng có thể xảy ra:

  • Khó nuốt có thể xảy ra do tổn thương dây thần kinh thanh quản trên.
  • Liệt dây thanh quản có thể do tổn thương dây thần kinh thanh quản tái phát.
  • Suy tuyến cận giáp có thể xuất hiện do việc cắt bỏ tuyến cận giáp.
  • Biến chứng nghiêm trọng nhất là di căn dẫn đến tử vong.
  • Các vị trí di căn phổ biến nhất bao gồm phổi, xương, sau đó là não và gan.
  • Khối u ác tính cũng có thể di căn đến các vị trí khác trên cơ thể.
  • Nguy cơ thấp mắc các bệnh khác như bạch cầu, ung thư vú hoặc bàng quang.

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp

Các phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp bao gồm:

Các phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp:

Siêu âm tuyến giáp và hạch xung quanh vùng cổ:

  • Đây là phương pháp chẩn đoán đơn giản và cơ bản nhất.
  • Siêu âm giúp bác sĩ xác định vị trí, kích thước, tính chất, và mức độ xâm lấn của khối u/hạch.
  • Hệ thống phân loại TIRADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System) được sử dụng phổ biến để đánh giá nguy cơ ác tính, chia thành 5 cấp độ từ TIRADS I đến TIRADS V.
Siêu âm tuyến giáp là một phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng.
Siêu âm tuyến giáp là một phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng.

Chẩn đoán hình ảnh:

  • Bao gồm các phương pháp như chụp CT, MRI, và FDG-PET/CT vùng cổ.
  • Giúp đánh giá mức độ xâm lấn của khối u/hạch đến các cơ quan lân cận như khí quản, thực quản, mô mềm vùng cổ hoặc sự di căn đến các cơ quan khác.

Sinh thiết (chẩn đoán tế bào học):

  • Thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm, tế bào tuyến giáp được hút qua kim nhỏ.
  • Sau đó, nhân tế bào được giải phẫu để xác định sự hiện diện của tế bào ung thư.
  • Phương pháp này có độ chính xác cao (90-95%) và kết quả được phân loại theo Bethesda 2017.

Phân loại giai đoạn TNM (AJCC 2017):

T (Tumor) – Khối u nguyên phát:

  • T1: Đường kính khối u ≤2 cm, giới hạn trong tuyến giáp.
  • T2: Đường kính khối u 2-4 cm, giới hạn trong tuyến giáp.
  • T3: Khối u >4 cm hoặc có vi xâm lấn ra ngoài tuyến giáp.
  • T4: Khối u xâm lấn rộng hơn, ảnh hưởng đến mô mềm, thanh quản, khí quản, thực quản hoặc thần kinh thanh quản quặt ngược.

Xạ hình tuyến giáp:

  • Sử dụng thiết bị SPECT/CT kết hợp iod phóng xạ (I-131) để phát hiện bệnh tuyến giáp.
  • Phương pháp này cung cấp hình ảnh rõ nét, giúp chẩn đoán chính xác đặc biệt trong việc phát hiện di căn xa.

Xét nghiệm nồng độ hormon của tuyến giáp:

  • Hạn chế trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú, do hầu hết bệnh nhân có chức năng tuyến giáp bình thường.
  • Các xét nghiệm chỉ số tsh trong ung thư tuyến giáp phổ biến bao gồm TSH, FT4, và FT3.

Các phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp:

Ung thư tuyến giáp có thể được chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện và điều trị sớm.

Ung thư tuyến giáp có thể chữa khỏi hoàn toàn không? Theo BS.CKII Lê Bích Hường, đối với ung thư tuyến giáp sẽ có nhiều phương pháp điều trị cả với ung thư tuyến giáp biệt hóa và không biệt hóa. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, loại ung thư tuyến giáp cũng như thể trạng của người bệnh mà sẽ có hình thức điều trị khác nhau. Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa hay là dạng thường gặp nhất với tỷ lệ là 90% và có thể chữa khỏi hoàn toàn. Các phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp thường bao gồm: (3)

Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp có u thường được chỉ định trong trường hợp khối u được phát hiện ở giai đoạn sớm. Phẫu thuật cắt thùy tuyến giáp sẽ bảo tồn một bên thuỳ tuyến giáp, mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người bệnh. Đối với bệnh nhân có khối u lớn hoặc đã di căn đến hạch cổ, phương pháp điều trị thường là phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp kèm theo nạo vét hạch cổ. Việc lựa chọn giữa phẫu thuật cắt một thùy tuyến giáp hay cắt toàn bộ tuyến giáp, cùng với nạo vét hạch cổ, sẽ được quyết định dựa trên giai đoạn bệnh và kết quả đánh giá trước điều trị.

Điều trị I-131

Điều trị I-131 giúp giảm tỷ lệ tái phát ở bệnh nhân sau phẫu thuật cắt tuyến giáp. Phương pháp này được chỉ định trong một số trường hợp như: khối u đa ổ, u T3-4, di căn hạch, di căn xa, và nồng độ Tg cao sau khi phẫu thuật cắt giáp hoàn toàn.

Một số tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi uống I-131 bao gồm:

  • Viêm tuyến giáp do bức xạ và nhiễm độc giáp thoáng qua ở bệnh nhân đã phẫu thuật cắt tiểu thùy tuyến giáp.
  • Viêm tuyến nước bọt và khô miệng.
  • Phù não ở bệnh nhân có di căn não (có thể ngăn ngừa bằng corticosteroid).
  • Buồn nôn, nôn, chán ăn và đau đầu (ít gặp).
  • Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, thiểu sản huyết thoáng qua hoặc rối loạn chu kỳ kinh nguyệt.
  • Tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh bạch cầu, ung thư biểu mô vú và bàng quang.

Điều trị nội tiết

Sau khi cắt bỏ tuyến giáp, bệnh nhân ung thư tuyến giáp cần điều trị hormone tuyến giáp suốt đời. Thông thường, bệnh nhân sẽ sử dụng thuốc levothyroxine (T4). Levothyroxine (T4) giúp ức chế TSH, vì TSH có thể kích thích sự phát triển của các tế bào ung thư tuyến giáp thể nhú còn sót lại, do đó liều lượng ban đầu của T4 phải đủ cao.

Sau khi điều trị nội tiết, bệnh nhân cần tái khám sau 6 đến 8 tuần. Liều lượng levothyroxine (T4) sẽ được bác sĩ điều chỉnh dựa trên kết quả của các lần kiểm tra định kỳ.

Điều trị nhắm trúng đích

Điều trị trúng đích là phương pháp điều trị ung thư sử dụng thuốc để ngừng hoặc làm chậm sự phát triển và lan rộng của tế bào ung thư. Phương pháp này thường được áp dụng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn, tiến triển và di căn xa, khi các phương pháp điều trị tại chỗ như phẫu thuật hoặc xạ trị không còn khả năng thực hiện.

Cách phòng ngừa nguy cơ ung thư tuyến giáp

BS.CKII Lê Bích Hường khuyến nghị, để giảm nguy cơ ung thư tuyến giáp, mọi người nên hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như tia bức xạ, chế độ ăn thiếu hoặc thừa iốt; nên ăn uống và sinh hoạt lành mạnh và thực hành thói quen tầm soát ung thư định kỳ mỗi 6 tháng một lần hoặc ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện sớm các tình trạng bất thường.

Nhất là, đối với những người từ độ tuổi 40 và những người có các yếu tố nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp nên làm tầm soát ung thư tuyến giáp.

Tầm soát ung thư tuyến giáp là một trong những biện pháp phòng ngừa hữu hiệu.
Tầm soát ung thư tuyến giáp là một trong những biện pháp phòng ngừa hữu hiệu.

Khoa Ung bướu Bệnh viện Đa khoa Hà Nội là địa chỉ uy tín, chuyên thăm khám, tầm soát và điều trị các loại ung thư, trong đó có ung thư tuyến giáp, với hiệu quả cao. Đội ngũ chuyên gia hàng đầu, giàu kinh nghiệm, kết hợp với hệ thống trang thiết bị và máy móc hiện đại như:

  • Máy xét nghiệm huyết học, sinh hóa – miễn dịch,vi sinh, sinh học Roche Cobas system.
  • Máy xét nghiệm nước tiểu Roche Cobas.
  • Hệ thống máy Siêu âm 3D đàn hồi hiện đại
  • Máy chụp cắt lớp vi tính (CT) SOMATOM hiện đại
  • Máy chụp cộng hưởng từ (MRI)
  • Hệ thống nội soi NBI

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa Ung bướu, Tiêu hóa, Tim mạch, Thần Kinh, Tai Mũi Họng, Nội tiết – Đái tháo đường, Tiết niệu, v.v., việc chẩn đoán cho khách hàng sẽ được thực hiện một cách chính xác và hiệu quả.

Ung thư tuyến giáp có thể điều trị hiệu quả tùy thuộc vào giai đoạn, loại ung thư và độ tuổi khi phát hiện bệnh. Do đó, việc tầm soát để phát hiện sớm, điều trị đúng phương pháp và kịp thời là rất quan trọng. Liên hệ đến hotline 1900 235 29 để được tư vấn hỗ trợ về dịch vụ tầm soát ung thư tuyến giáp.

Câu hỏi thường gặp

Ung thư tuyến giáp là gì và nó phát triển như thế nào?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Ung thư tuyến giáp là bệnh ác tính từ các tế bào của tuyến giáp, vùng cổ. Đây là loại ung được coi là phát triển chậm và ít di căn xa vì khoảng 90% là ung thư thể biệt hoá.

Ung thư tuyến giáp có mấy giai đoạn phát triển?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Phân giai đoạn ung thư phụ thuộc vào tuổi và thể ung thư.
Làm thế nào để biết mình có bị ung thư tuyến giáp hay không?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Chỉ có thể chẩn đoán được khi bác sỹ thực hiện: siêu âm, xét nghiệm máu, chọc tế bào, sinh thiết, xạ hình, chụp CLVT, MRI.

Các triệu chứng sớm của ung thư tuyến giáp là gì?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Dấu hiệu ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu thường không có triệu chứng thường phát hiện qua siêu âm định kỳ hoặc tình cờ.
Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ bị ung thư tuyến giáp?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: các yếu tố nguy cơ gồm : phơi nhiễm phóng xạ, nhiễm hóa chất, yếu tố về gene di truyền…
Ung thư tuyến giáp có thể di căn đến đâu?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Cơ quan hay di căn đến : phổi, gan, xương, da.
Ung thư tuyến giáp có chữa khỏi hoàn toàn không?

Ths. BS CKII Đỗ Đức Linh – Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp Bệnh viện Đa khoa Hà Nội trả lời: Giai đoạn sớm ung thư thể biệt hóa điều trị khỏi hoàn toàn.

Ung thư tuyến giáp kiêng ăn gì?

Người ung thư tuyến giáp sau khi mổ cắt tuyến giáp hoàn toàn, và có chỉ định điều trị bằng thuốc iot phóng xạ thì khoảng thời gian chờ điều trị iot phóng xạ nên ăn chế độ ăn ít iot.

Nguồn tham khảo:

  1. Thyroid cancer, Thyroid cancer – Symptoms and causes – Mayo Clinic, (11/12/2024)
  2. Thyroid Cancer, Thyroid Cancer: Symptoms, Causes, Diagnosis, Treatment, (11/12/2024)
  3. Thyroid Cancer Treatment (PDQ®)–Patient Version, Thyroid Cancer Treatment – NCI, (11/12/2024)
#ung thư tuyến giáp
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận