Skip to main content

Ung thư xương: Nhận biết triệu chứng, chẩn đoán và phương pháp điều trị

5/5 (1)
Cập nhật lần cuối: 21/06/2025
Tác giả: Bệnh viện đa khoa Hà Nội

Ung thư xương thường được phát hiện nhiều ở trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 9 đến 19. Ung thư xương có thể gây tàn phế, mất chức năng chi thể, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Vậy nguyên nhân, triệu chứng của căn bệnh này là gì và điều trị như thế nào? Cùng Bệnh viện Đa khoa Hà Nội tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Ung thư xương: Nhận biết triệu chứng, chẩn đoán và phương pháp điều trị
Ung thư xương: Nhận biết triệu chứng, chẩn đoán và phương pháp điều trị

Ung thư xương là gì?

Ung thư xương (Bone Cancer) là loại ung thư trong đó một khối u ác tính hình thành trong xương. Ung thư xương là loại ung thư phát sinh từ ba loại tế bào: tế bào tạo xương, tế bào tạo sụn và tế bào liên kết của mô xương. Các tế bào ung thư này thường phát triển nhanh chóng và có khả năng tấn công, phá hủy các mô xương khỏe mạnh, gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Một khối u được coi là ác tính (ung thư) khi nó phát triển mạnh mẽ và lan ra các bộ phận khác trong cơ thể. (1)

>> Xem thêm: Tầm soát ung thư để bảo vệ bản thân trước nguy cơ ung thư xương

Khối u có thể xuất phát từ bất kỳ vị trí xương nào trong cơ thể, tuy nhiên những nơi phát hiện các dấu hiệu thường xuất hiện ở xương chày, xương đùi, xương cánh tay hoặc xương chậu, xương bả vai thường là nơi phát hiện các dấu hiệu.

Ung thư xương có thể gây tàn phế, mất chức năng chi thể, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Ung thư xương có thể gây tàn phế, mất chức năng chi thể, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Phân loại u xương ác tính

Ung thư xương có 2 loại là ung thư xương nguyên phát và ung thư xương di căn.

Ung thư xương nguyên phát

Ung thư nguyên phát là loại bệnh ung thư nghiêm trọng nhất, chiếm khoảng 1% tổng số các bệnh ung thư. Đây là một bệnh lý hiếm gặp, thường xuất hiện ở lứa tuổi vị thành niên và người trẻ dưới 30 tuổi. Các khối u xương thường xuất hiện ở xương tay, xương chân hoặc xương chậu. Khối u ác tính hình thành trực tiếp trong xương hoặc mô xung quanh, như sụn.(2)

Ung thư tủy xương nguyên phát gồm nhiều nhóm.

  • Sarcoma xương là loại ung thư tế bào xương ở giai đoạn sớm, thường xuất hiện ở xương cánh tay, chân hoặc xương chậu. Đây là dạng ung thư phổ biến nhất trong các loại ung thư xương nguyên phát.
  • Sarcoma sợi xương là một loại ung thư khác thường phát triển ở các mô mềm, của xương ở chân, cánh tay và hàm. Sarcoma sợi xương xảy ra chủ yếu ở người lớn tuổi trung niên.
  • Sarcoma Ewing thường gặp ở xương, cũng có thể ở cơ, mô mỡ, mô sợi, mạch máu, hay mô nâng đỡ khác. Các vị trí phổ biến nhất là xương chậu, xương sườn hoặc xương bả vai, xương cột sống và xương dài của chân. Sarcoma Ewing là loại ung thư xương phổ biến thứ hai ở trẻ em, thanh thiếu niên.
  • U tế bào khổng lồ của xương, phổ biến nhất ở những người ở độ tuổi 20 và 30.  Loại u xương nguyên phát này thường là lành tính. Các khối u xương tế bào khổng lồ thường gặp ở gần đầu gối hoặc cánh tay.
  • Sarcoma sụn là ung thư ở mô sụn, thường phát triển ở các xương như xương chậu, chân hoặc cánh tay. Một số Sarcoma sụn bắt đầu ở khí quản, thanh quản, thành ngực, xương bả vai, xương sườn hoặc hộp sọ. Sarcoma sụn rất hiếm gặp ở những người dưới 20 tuổi, nhưng nguy cơ mắc bệnh tăng dần theo độ tuổi.
  • U nguyên sống là một loại u xương hiếm, thường xảy ra ở xương cột sống, đặc biệt là ở đáy cột sống hoặc đáy hộp sọ.

Ung thư xương di căn (thứ phát)

Ung thư xương di căn (thứ phát) có thể xảy ra khi ung thư từ các bộ phận khác trong cơ thể lây lan và di căn đến xương. U xương ác tính thứ phát phổ biến hơn so với ung thư xương nguyên phát. Một số loại ung thư thứ phát phổ biến bao gồm:

  • Đa u tủy (Multiple Myeloma): Đây là loại phổ biến nhất, đa u tủy xảy ra khi các tế bào ung thư phát triển trong tủy xương và gây ra các khối u xương khác nhau. Đa u tủy có tiên lượng tốt nhất và nhiều người mắc bệnh này không cần điều trị. Đa u tủy thường xuất hiện ở người lớn tuổi.
  • Sarcoma xương (Osteogenic Sarcoma): Thường ảnh hưởng đến trẻ em và thanh thiếu niên, bệnh có xu hướng bắt nguồn từ đầu của các xương dài ở tay và chân. Ngoài ra, loại u xương  ác tính này cũng có thể bắt đầu ở hông, vai hoặc các vị trí khác.
  • Ewing’s Sarcoma là một loại ung thư hiếm, phát triển từ các mô mềm bao quanh xương hoặc trực tiếp trong các xương dài của cơ thể, như cánh tay, chân và xương chậu thường bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân gây bệnh ung thư xương

Một số yếu tố có thể là nguyên nhân gây ra ung thư xương, hoặc làm tăng khả năng hình thành các khối u phát triển bất thường trong xương. (3)

Ung thư xương có thể có nhiều yếu tố gây lên.
Ung thư xương có thể có nhiều yếu tố gây lên.

Yếu tố di truyền

Người có tiền sử gia đình bị ung thư, đặc biệt là ung thư liên quan đến xương hoặc sụn cũng có khả năng mắc ung thư xương. Một số bệnh nhân ung thư xương có mối liên hệ với các yếu tố di truyền, chẳng hạn như:

  • Hội chứng Li – Fraumeni: Người mắc hội chứng Li – Fraumeni cũng sẽ có nguy cơ mắc các bệnh ung thư xương cao.
  • Người bị u nguyên bào võng mạc cũng tăng nguy cơ mắc ung thư xương. Nguyên nhân là do sự rối loạn gen ức chế sinh ung (P53), khiến cho cơ thể không kiểm soát được sự tăng sinh bất thường của tế bào và lên ung thư xương.
  • Hội chứng Rothmund – Thomson sẽ gây ra loạn sản xương, và tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư xương.

Bức xạ ion hóa

Với những người tiếp xúc hoặc bị phơi nhiễm với bức xạ ion hóa trong thời gian dài và tiếp xúc với cường độ mạnh, cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc các loại ung thư, trong đó có ung thư xương. Ngoài ra đối với những người bệnh ung thư thực hiện điều trị bằng xạ trị với liều cao, nhất là ở người trẻ tuổi, cũng sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư xương về sau.

Bệnh lý ở xương

Một số bệnh lý lành tính ở xương có thể là nguy cơ ung thư xương như:

  • Bệnh Paget xương: Đây là một loại tổn thương có sự phát triển bất thường của những tế bào xương mới làm tăng nguy cơ mắc ung thư xương.
  • Người bị loạn sản xương, cơ.

Các khu vực dễ xuất hiện dấu hiệu ung thư xương

Ung thư xương thường xuất hiện ở những khu vực như gần gối và xa khuỷu. Ung thư xương thường xuất hiện tại các đòn xương dài và xương dẹt. Một số vị trí xương thường xuất hiện các dấu hiệu ung thư cụ thể, bao gồm:

  • Xương bả vai
  • Xương chậu
  • Đầu dưới xương đùi
  • Đầu trên xương chày
  • Đầu dưới xương quay
  • Đầu trên xương cánh tay

Dấu hiệu ung thư xương ác tính

Các triệu chứng của ung thư xương thường được phát hiện theo từng giai đoạn phát triển của bệnh. (4)

Trong giai đoạn đầu, các triệu chứng thường không rõ ràng. Đau mỏi chân tay, xương có cảm giác đau và vận động yếu hơn, là những dấu hiệu mà người bệnh thường không chú ý và dễ bỏ qua.

Khi khối u phát triển lớn dần, các triệu chứng cũng thay đổi theo tốc độ tiến triển của khối u. Người bệnh có thể gặp phải một số triệu chứng như:

  • Vị trí đau ở xương có dấu hiệu sưng tấy
  • Cảm giác đau liên tục, đau tăng dần, thậm chí đau lan sang cả các vùng lân cận
  • Luôn cảm thấy cơ thể mệt mỏi, có thể kèm theo sốt nhẹ
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân
  • Xương dễ gãy
  • Sờ thấy khối hạch cứng, rắn chắc trong xương dài của các chi

Nếu gặp một trong các dấu hiệu trên, người bệnh cần đi khám để thực hiện các phương pháp chẩn đoán chính xác, kịp thời phát hiện khối u để có phương pháp điều trị phù hợp.

Ung thư lưỡi có thể được chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị sớm.
Ung thư lưỡi có thể được chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị sớm.

Các phương pháp chẩn đoán

Khám lâm sàng

Khi thực hiện thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng và kiểm tra chỗ bị đau của người bệnh, kiểm tra các vết sưng hoặc khối u nếu có. Ngoài ra bác sĩ sẽ hỏi người bệnh có gặp khó khăn khi chuyển động vùng đau xương không, đau liên tục hay gián đoạn,….Sau khi được kiểm tra, bác sĩ có thể chỉ định các chẩn đoán như x-quang, siêu âm xương, chụp CT,…. hoặc xét nghiệm chuyên sâu hơn để xác định các vấn đề trong xương.

Chụp X-quang

Chụp X-quang giúp phát hiện các tổn thương xương do ung thư hoặc xương mới đang phát triển do ung thư. Đồng thời giúp bác sĩ xác định xem các triệu chứng của người bệnh có phải do nguyên nhân khác gây ra hay không. Đây là một kỹ thuật sử dụng bức xạ để chụp hình xương bên trong cơ thể.

Sinh thiết

Sinh thiết là cách chính xác nhất để chẩn đoán loại ung thư xương bệnh nhân mắc phải và giai đoạn của ung thư. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu xương bị ảnh hưởng để xét nghiệm. Có hai phương pháp sinh thiết phổ biến được sử dụng:

  • Sinh thiết lõi: Mẫu mô xương được lấy bằng cách sử dụng một cây kim mảnh đưa vào xương. Tùy thuộc vào vị trí của xương, người bệnh có thể được gây tê cục bộ hoặc gây mê toàn thân.
  • Sinh thiết mở: Bác sĩ phẫu thuật rạch một đường ở xương bị ảnh hưởng để lấy một mẫu mô. Trong phương pháp sinh thiết mở, bệnh nhân sẽ được gây mê toàn thân.

Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cộng hưởng từ MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng từ trường mạnh và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh chi tiết về xương và mô mềm. Đây là một phương pháp giúp đánh giá kích thước và sự lan rộng của khối u ung thư trong hoặc xung quanh xương.

Chụp cắt lớp vi tính (CT)

Chụp cắt lớp vi tính ( CT) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng  tia X và sử dụng máy tính để ghép chúng lại thành hình ảnh ba chiều (3D) chi tiết về cơ thể. Qua đó giúp bác sĩ đánh giá, kiểm tra được hình ảnh cấu trúc xương.

Chụp cắt lớp vi tính  giúp bác sĩ đánh giá được hình ảnh cấu trúc xương.
Chụp cắt lớp vi tính  giúp bác sĩ đánh giá được hình ảnh cấu trúc xương.

Xạ hình xương

Xạ hình xương cung cấp thông tin chi tiết hơn về cấu trúc bên trong xương so với chụp X-quang. Các vùng xương bất thường sau khi tiêm một lượng nhỏ chất phóng xạ vào tĩnh mạch, sẽ hấp thụ phóng xạ với tốc độ nhanh hơn xương bình thường và sẽ hiển thị trên hình ảnh.

Sinh thiết tủy xương

Bác sĩ sẽ chỉ định  thực hiện sinh thiết tủy xương để kiểm tra xem ung thư đã lan đến tủy xương chưa, nếu loại ung thư xương mắc phải là Ewing sarcoma.[5]

Các biện pháp điều trị ung thư xương

Điều trị ung thư xương có các phương pháp bao gồm: phẫu thuật, xạ trị và hóa trị.

Phẫu thuật

Phẫu thuật loại bỏ khối u là phương pháp điều trị chủ yếu nhằm triệt để loại bỏ ung thư. Phẫu thuật loại bỏ khối có thể khiến bệnh nhân bị mất một đoạn xương hoặc toàn bộ một xương, tùy thuộc vị trí của khối u.

Hiện nay, phẫu thuật bảo tồn chi (Tạo hình xương và khớp sau khi cắt bỏ khối u) được đánh giá cao, bao gồm:

  • Phẫu thuật bảo tồn chi bằng cách sử dụng các vật liệu nhân tạo như titan, hợp kim,…
  • Phẫu thuật bảo tồn chi sử dụng mảnh ghép xương tự thân, được xử lý bằng dung dịch nitơ lỏng.
  • Phẫu thuật bảo tồn chi bằng cách sử dụng mảnh ghép xương, được hiến tặng từ người đã mất.

Hóa trị

Đây là phương pháp điều trị dựa trên việc sử dụng các loại thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị sẽ tiêu diệt tế bào ung thư không chỉ ở khối u chính mà còn cả các tế bào di căn, giúp kéo dài thời gian sống. Ngoài ra hóa trị có thể được sử dụng trước phẫu thuật để ngăn chặn sự phát triển của khối u và thu nhỏ kích thước. Hoặc giúp tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại và ngăn ngừa bệnh tái phát sau phẫu thuật.

Xạ trị

Với bệnh nhân sử dụng xạ trị để điều trị ung thư xương, có thể gây tổn thương tế bào ung thư, ngăn chặn sự phát triển của chúng.  Xạ trị cũng có thể được áp dụng để giảm đau và ngăn ngừa gãy xương do ung thư gây ra.

Phòng ngừa ung thư xương

Một số biện pháp để có thể phòng ngừa ung thư xương bao gồm:

  • Thực hiện chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: ăn nhiều trái cây, rau xanh.
  • Cung cấp đủ Canxi cho cơ thể. Hạn chế các thức ăn chứa nhiều chất béo
  • Tập thể dục thể thao thường xuyên ở mức độ vận động nhẹ nhàng.
  • Tránh tiếp xúc thường xuyên với  tia UV trong ánh mặt trời mạnh
  • Tránh tiếp xúc với tia phóng xạ và các hóa chất độc hại.
  • Nếu trong gia đình có người mắc ung thư xương, cần thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm.

Việc phát hiện ung thư xương ở giai đoạn đầu rất quan trọng, vì nó giúp áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả và cải thiện tỷ lệ sống sót của bệnh nhân.

Do đó, xét nghiệm tầm soát ung thư xương là một phương pháp hữu ích để phát hiện bệnh sớm. Qua đó, bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Để đáp ứng nhu cầu tầm soát và điều trị ung thư ngày càng cao của người dân, Bệnh viện Đa Khoa Hà Nội cung cấp gói khám tầm soát ung thư, được xây dựng và thực hiện bởi các bác sĩ giàu kinh nghiệm và chuyên môn vững vàng. Quá trình chẩn đoán được hỗ trợ bởi các thiết bị hiện đại như máy nội soi, máy chụp cắt lớp vi tính và hệ thống chụp cộng hưởng từ, đảm bảo kết quả nhanh chóng và chính xác. Để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch, vui lòng liên hệ hotline 1900234529.

Câu hỏi thường gặp:

Dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu?

Dấu hiệu ung thư xương ở giai đoạn đầu có thể khá mờ nhạt và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Tuy nhiên, một số triệu chứng có thể xuất hiện bao gồm:

  1. Đau xương: Đau thường là triệu chứng đầu tiên và có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Cơn đau thường âm ỉ và có thể tăng lên theo thời gian, đặc biệt khi vận động hoặc lúc nghỉ ngơi.
  2. Sưng hoặc u cục: Một khối u hoặc sưng nhẹ ở khu vực bị ảnh hưởng, có thể cảm nhận được qua da.
  3. Giảm phạm vi chuyển động: Sự hạn chế trong khả năng di chuyển của khớp gần khu vực có khối u.
  4. Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi, thiếu sức sống kéo dài dù không làm việc quá sức.
  5. Sốt nhẹ: Một số bệnh nhân có thể xuất hiện sốt nhẹ mà không có dấu hiệu nhiễm trùng rõ ràng.
  6. Gãy xương bất thường: Xương bị yếu đi do ung thư, dẫn đến gãy xương một cách bất ngờ ngay cả với các chấn thương nhẹ.

Các dấu hiệu này có thể không đặc trưng và dễ bị bỏ qua, vì vậy nếu có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Ung thư xương sống được bao lâu?

Theo Ths.Bs Phạm Duy Tùng- Bệnh viện Đa khoa Hà Nội chia sẻ: “Tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư xương phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm giai đoạn phát hiện bệnh, loại ung thư xương, độ tuổi và sức khỏe tổng quát của bệnh nhân. Ung thư xương phát triển nhanh chóng và có thể lan rộng nếu không được phát hiện và điều trị sớm.”

Thông thường, nếu ung thư xương được phát hiện ở giai đoạn sớm và được điều trị kịp thời, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt khoảng 70-80%. Tuy nhiên, nếu bệnh đã di căn hoặc ở giai đoạn muộn, tỷ lệ sống sót sẽ thấp hơn.

Điều quan trọng là phát hiện bệnh sớm qua các xét nghiệm tầm soát và điều trị kịp thời sẽ giúp nâng cao cơ hội sống sót và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Triệu chứng ung thư xương cánh tay là gì?

Triệu chứng ung thư xương cánh tay có thể thay đổi tùy theo giai đoạn và mức độ tiến triển của bệnh. Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

  1. Đau cánh tay: Đây là triệu chứng sớm và thường gặp nhất. Cơn đau có thể âm ỉ và kéo dài, hoặc tăng lên khi cử động cánh tay. Đau có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi.
  2. Sưng hoặc u cục: Cảm giác sưng hoặc thấy một khối u nổi lên ở cánh tay. Khối u có thể lớn dần và có thể cảm nhận được dưới da.
  3. Giảm phạm vi chuyển động: Cánh tay có thể bị đau khi di chuyển, hoặc khả năng vận động cánh tay bị hạn chế do sự xuất hiện của khối u hoặc đau.
  4. Yếu cơ: Cảm giác yếu hoặc khó khăn khi nâng cánh tay, vì ung thư có thể ảnh hưởng đến các cơ và mô xung quanh.
  5. Gãy xương bất thường: Do khối u làm yếu đi cấu trúc xương, xương cánh tay có thể dễ dàng bị gãy ngay cả khi có va chạm nhẹ.
  6. Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi, thiếu sức sống dù không làm việc quá sức.

Nguồn tham khảo:

  1. What is bone cancer? What is metastatic bone cancer?, https://www.medicinenet.com/bone_cancer_overview/article.htm , (26/12/2024)
  2. Bone Cancer, https://www.cancer.org/cancer/types/bone-cancer.html , (26/12/2024)
  3. Bone Health and Osteoporosis, https://www.niams.nih.gov/health-topics/bone-health-and-osteoporosis , (26/12/2024)
#ung bướu#ung thư xương
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận