Điều trị ung thư ở tuổi còn trẻ có thể khiến nhiều phụ nữ lo lắng về khả năng làm mẹ sau này. Một số thuốc hóa trị có thể ảnh hưởng đến buồng trứng và làm giảm khả năng sinh sản. Vì vậy, trữ trứng trước khi hóa trị là một lựa chọn bảo tồn sinh sản cần được cân nhắc sớm.

Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu về ảnh hưởng của hóa trị, đối tượng phù hợp, quy trình và chi phí trữ trứng, để có thêm cơ sở trao đổi với bác sĩ trước khi điều trị.

Hóa trị có ảnh hưởng đến buồng trứng không?

Có. Một số loại thuốc hóa trị có thể gây tổn thương buồng trứng, làm giảm số lượng trứng còn lại và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại thuốc, liều điều trị và tuổi của người bệnh; không phải phác đồ nào cũng gây tổn thương giống nhau [1].

Hóa trị ảnh hưởng đến dự trữ buồng trứng như thế nào?

Một số thuốc hóa trị, đặc biệt nhóm alkyl hóa như cyclophosphamide, có thể làm tổn thương các nang trứng trong buồng trứng. Đây là nguồn trứng dự trữ của phụ nữ và không thể được tạo mới sau khi sinh [1].

Khi số lượng nang trứng giảm nhanh, dự trữ buồng trứng có thể suy giảm hoặc dẫn đến suy buồng trứng sớm, ảnh hưởng đến khả năng mang thai sau điều trị.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thuốc và độ tuổi

Khả năng gây ảnh hưởng đến buồng trứng khác nhau giữa các loại thuốc. Cyclophosphamide, busulfan, melphalan thuộc nhóm có nguy cơ cao, trong khi một số thuốc như methotrexate, 5-fluorouracil, vincristine thường ít ảnh hưởng hơn [2].

Theo ThS.BS Đỗ Thị Thi – Chuyên gia Hỗ trợ sinh sản, Trung tâm IVF HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội: “Tuổi là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả trữ trứng. Khả năng sinh sản của phụ nữ bắt đầu giảm từ khoảng 30 tuổi và rõ rệt hơn sau 35 tuổi. Vì vậy, nếu có kế hoạch bảo tồn khả năng sinh sản, phụ nữ nên cân nhắc thực hiện khi còn trẻ. Trữ trứng ở độ tuổi sớm thường giúp có chất lượng và số lượng trứng thuận lợi hơn, qua đó tăng thêm cơ hội sử dụng trứng trong tương lai.”

Phụ nữ càng trẻ thường có dự trữ buồng trứng tốt hơn trước điều trị nên khả năng duy trì hoặc phục hồi chức năng buồng trứng có thể cao hơn. Nếu hóa trị kết hợp xạ trị vùng bụng hoặc vùng chậu, nguy cơ ảnh hưởng đến buồng trứng có thể tăng thêm.

Bệnh nhân ung thư có thể sinh con sau điều trị không?

Có thể, nhưng không phải trường hợp nào cũng giống nhau. Một số phụ nữ vẫn có kinh nguyệt và có thể mang thai sau hóa trị, trong khi những người khác có thể bị suy giảm chức năng buồng trứng kéo dài hoặc vĩnh viễn.

Khả năng sinh sản phụ thuộc vào độ tuổi, dự trữ buồng trứng, loại ung thư và phác đồ điều trị. Vì khó dự đoán chính xác mức độ ảnh hưởng trước điều trị, các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên được tư vấn về bảo tồn khả năng sinh sản trước khi bắt đầu hóa trị [3].

Bảo tồn chức năng sinh sản ở bệnh nhân ung thư là gì?

Bảo tồn chức năng sinh sản là các phương pháp y khoa giúp lưu giữ khả năng có con bằng chính trứng hoặc phôi của người bệnh trước khi điều trị ung thư bằng hóa trị, xạ trị hoặc các phương pháp có thể ảnh hưởng đến buồng trứng.

Các phương pháp bảo tồn sinh sản cho bệnh nhân ung thư

Theo các hướng dẫn chuyên môn, những phương pháp được áp dụng ở nữ giới gồm trữ đông trứng, trữ đông phôi và trữ đông mô buồng trứng. Trong đó, trữ trứng và trữ phôi là hai phương pháp được sử dụng phổ biến. Trữ mô buồng trứng có thể được cân nhắc khi người bệnh không đủ thời gian kích thích buồng trứng hoặc chưa dậy thì.

Ngoài ra, thuốc đồng vận GnRH có thể được sử dụng trong quá trình hóa trị để hỗ trợ bảo vệ chức năng buồng trứng. Tuy nhiên, đây là biện pháp bổ trợ, không thay thế cho các phương pháp bảo tồn sinh sản nói trên và hiệu quả vẫn còn được nghiên cứu [3].

Vì sao nên cân nhắc trữ trứng trước khi điều trị ung thư?

Trữ trứng trước hóa trị giúp lưu giữ trứng tại thời điểm buồng trứng chưa chịu tác động của thuốc điều trị, từ đó tạo thêm cơ hội sử dụng trứng của chính mình để mang thai trong tương lai nếu chức năng buồng trứng bị ảnh hưởng sau điều trị.

So với trữ phôi, trữ trứng không cần có tinh trùng của bạn đời hoặc người hiến tại thời điểm thực hiện, nên phù hợp với phụ nữ chưa có bạn đời hoặc chưa muốn tạo phôi [3].

Tuy nhiên, quyết định bảo tồn sinh sản cần được cân nhắc dựa trên tuổi, dự trữ buồng trứng, loại ung thư, tình trạng sức khỏe và thời gian có thể trì hoãn điều trị. Vì vậy, phụ nữ nên trao đổi sớm với bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản ngay khi bắt đầu lập kế hoạch điều trị.

Đối tượng nên trữ trứng trước khi hóa trị

Ai nên cân nhắc trữ trứng trước khi hóa trị?

Trữ trứng thường được cân nhắc ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt khi còn dự trữ buồng trứng và sắp điều trị bằng hóa trị có nguy cơ ảnh hưởng đến buồng trứng, như một số phác đồ chứa thuốc alkyl hóa [2].

Nhóm này có thể gồm phụ nữ trẻ mắc ung thư vú, ung thư hạch và một số bệnh ung thư khác. Tuy nhiên, trước khi thực hiện, bác sĩ ung bướu cần đánh giá tình trạng bệnh và xác định việc trì hoãn hóa trị trong vài tuần có an toàn hay không.

Những trường hợp cần trao đổi kỹ với bác sĩ

Không phải bệnh nhân ung thư nào cũng phù hợp để trữ trứng trước hóa trị. Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ trong các trường hợp:

• Ung thư cần điều trị khẩn cấp, không thể trì hoãn.
• Dự trữ buồng trứng đã suy giảm từ trước.
• Bé gái chưa dậy thì – có thể cần cân nhắc phương pháp bảo tồn khác như trữ mô buồng trứng.

Quyết định nên có sự phối hợp giữa bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản, nhằm bảo đảm việc bảo tồn khả năng sinh sản không ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị ung thư.

Quy trình trữ trứng trước khi hóa trị

Hội chẩn với bác sĩ ung bướu và hỗ trợ sinh sản

Ngay sau khi được chẩn đoán ung thư, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên được tư vấn sớm về nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và các lựa chọn bảo tồn.

Bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản sẽ cùng đánh giá thời gian có thể trì hoãn hóa trị, tình trạng buồng trứng và phương pháp phù hợp với từng người.

Kích thích buồng trứng trong thời gian ngắn

Để tiết kiệm thời gian, người bệnh có thể sử dụng phác đồ kích thích buồng trứng bắt đầu ngay tại thời điểm thăm khám, không nhất thiết phải chờ đến đầu chu kỳ kinh.

Với một số bệnh nhân ung thư vú nhạy cảm với nội tiết, bác sĩ có thể kết hợp thuốc như letrozole hoặc tamoxifen trong quá trình kích thích buồng trứng để hạn chế estrogen tăng quá cao.

Chọc hút và đông lạnh trứng

Khi trứng đạt độ trưởng thành phù hợp, bác sĩ tiến hành chọc hút trứng qua đường âm đạo dưới hướng dẫn siêu âm. Trứng thu được sẽ được kiểm tra và đông lạnh bằng kỹ thuật thủy tinh hóa trước khi người bệnh bắt đầu hóa trị.

Trữ trứng mất bao lâu?

Một chu kỳ trữ trứng thường mất khoảng 2–3 tuần, tính từ khi bắt đầu kích thích buồng trứng đến khi hoàn tất đông lạnh trứng.

Khoảng thời gian này cần được thống nhất với bác sĩ ung bướu để bảo đảm việc bảo tồn sinh sản không làm chậm trễ điều trị ung thư quá mức cho phép.

Chi phí trữ trứng trước khi hóa trị

Chi phí trữ trứng và lưu trữ hằng năm

Chi phí một chu kỳ trữ trứng gồm: kích thích buồng trứng, chọc hút và đông lạnh trứng, hiện dao động khoảng 40–60 triệu đồng. Chi phí lưu trữ trứng hằng năm khoảng 3,6–15 triệu đồng, tùy số lượng trứng và thời gian bảo quản.

Đây chỉ là mức tham khảo. Chi phí thực tế có thể khác nhau ở mỗi người, phụ thuộc vào đáp ứng với thuốc, số trứng thu được và cơ sở thực hiện.

Những yếu tố ảnh hưởng đến chi phí

• Thuốc kích trứng: Liều dùng và số ngày sử dụng khác nhau ở mỗi người.
• Số lượng trứng cần trữ: Số trứng càng nhiều, chi phí xử lý và bảo quản có thể càng tăng.
• Cơ sở thực hiện: Mỗi cơ sở có mức giá và hệ thống kỹ thuật khác nhau.
• Thời gian lưu trữ: Thời gian bảo quản càng lâu, tổng chi phí càng cao.
• Xét nghiệm bổ sung: Một số bệnh nhân có thể cần thêm xét nghiệm trước khi thực hiện theo chỉ định của bác sĩ.

Dịch vụ trữ trứng tại Trung tâm IVF HANO

Trữ trứng là một lựa chọn giúp phụ nữ chủ động bảo tồn khả năng sinh sản cho tương lai. Tại Trung tâm IVF HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, khách hàng được đồng hành từ khâu tư vấn, thăm khám đến trữ và bảo quản trứng với:

• Đội ngũ bác sĩ Hỗ trợ sinh sản giàu kinh nghiệm, trực tiếp đánh giá và xây dựng kế hoạch phù hợp với từng trường hợp.
• Phòng Lab IVF hiện đại, ứng dụng kỹ thuật thủy tinh hóa (vitrification) trong đông lạnh và bảo quản trứng.
• Phác đồ kích thích buồng trứng cá thể hóa, dựa trên độ tuổi, AMH và tình trạng dự trữ buồng trứng.
• Quy trình khép kín, từ xét nghiệm, chọc hút, đông lạnh đến bảo quản trứng tại trung tâm.
• Chi phí được tư vấn cụ thể trước khi thực hiện, giúp khách hàng chủ động chuẩn bị kế hoạch điều trị và tài chính.

Hiện tại, trung tâm đang có ưu đãi giảm 25% tổng chi phí gói trữ trứng giúp khách hàng tiết kiệm chi phí khi lựa chọn bảo tồn khả năng sinh sản tại IVF Hano.

Đặc biệt, với phụ nữ cần trữ trứng trước khi hóa trị, việc thăm khám và trao đổi sớm với bác sĩ hỗ trợ sinh sản có ý nghĩa quan trọng để đánh giá khả năng thực hiện và phối hợp phù hợp với kế hoạch điều trị ung thư.

Liên hệ Trung tâm IVF HANO qua hotline 0981 500 770 hoặc 1900 2345 29  để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám.

Câu hỏi thường gặp về trữ trứng trước khi hóa trị

Trữ trứng có làm chậm thời gian bắt đầu hóa trị không?

Có thể. Một chu kỳ trữ trứng thường mất khoảng 2–3 tuần, vì vậy có thể cần lùi thời điểm bắt đầu hóa trị. Tuy nhiên, việc có thể trì hoãn hay không phụ thuộc vào loại ung thư và mức độ khẩn cấp của điều trị. Bác sĩ ung bướu cần đánh giá trước để bảo đảm việc bảo tồn sinh sản không ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị.

Bị ung thư vú có thể tiêm thuốc kích trứng để trữ trứng không?

Có thể được cân nhắc trong một số trường hợp. Với bệnh nhân ung thư vú, đặc biệt trường hợp nhạy cảm với hormone, bác sĩ có thể kết hợp letrozole hoặc tamoxifen trong quá trình kích trứng để hạn chế estrogen tăng cao. Quyết định thực hiện cần có sự phối hợp giữa bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản.

Trữ trứng trước hóa trị có an toàn không?

Trữ trứng là một phương pháp bảo tồn sinh sản đã được áp dụng cho bệnh nhân ung thư phù hợp. Tuy nhiên, quá trình kích trứng vẫn có những rủi ro như quá kích buồng trứng. Người bệnh cần được đánh giá trước và theo dõi trong suốt quá trình điều trị.

Không kịp trữ trứng trước hóa trị thì còn lựa chọn nào?

Nếu không đủ thời gian để kích trứng và trữ trứng, bác sĩ có thể cân nhắc trữ mô buồng trứng trong những trường hợp phù hợp. Thuốc đồng vận GnRH trong thời gian hóa trị cũng có thể được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ, nhưng không thay thế cho các phương pháp bảo tồn sinh sản đã được công nhận.

Sau khi hoàn tất điều trị ung thư, khả năng sinh sản sẽ được đánh giá lại để xem xét các lựa chọn tiếp theo.

Trứng trữ đông trước hóa trị có thể lưu giữ bao lâu?

Trứng được đông lạnh bằng kỹ thuật thủy tinh hóa và bảo quản trong nitơ lỏng có thể lưu giữ trong nhiều năm nếu điều kiện bảo quản được duy trì ổn định. Hiện chưa có một thời hạn tối đa chung cho mọi trường hợp; thời gian lưu trữ cụ thể phụ thuộc vào quy định của cơ sở y tế và kế hoạch sử dụng của người bệnh.

=================================

Hóa trị có thể ảnh hưởng đến dự trữ buồng trứng tùy loại thuốc và độ tuổi, nhưng không phải tất cả bệnh nhân ung thư đều mất khả năng sinh con sau điều trị. Trữ trứng trước hóa trị là một trong những lựa chọn giúp bảo tồn cơ hội làm mẹ về sau. Tuy nhiên, quyết định này cần được xem xét sớm và phối hợp giữa bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản để không ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị ung thư.

Nếu bạn hoặc người thân vừa được chẩn đoán ung thư và đang băn khoăn về khả năng sinh sản, hãy liên hệ hotline 0981 500 770 / 1900 2345 29 để được tư vấn và sắp xếp thăm khám sớm tại Trung tâm IVF Hano.

NGUỒN THAM KHẢO

1. Roness H, Kalich-Philosoph L, Meirow D. Advances in the Treatment and Prevention of Chemotherapy-Induced Ovarian Toxicity. Int J Mol Sci. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7589665

2. Chemotherapy-Induced Ovarian Toxicity. Encyclopedia MDPI. Available from: https://encyclopedia.pub/entry/3647

3. Oktay K, et al. Fertility Preservation in People With Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol. Available from: https://ascopubs.org/doi/10.1200/JCO-24-02782 ; xem thêm PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40106739/