Sự Thật Về U Vú Birads 3: Mức Độ Nguy Hiểm & Cách Điều Trị
U vú Birads 3 là tổn thương lành tính với nguy cơ ung thư thấp, tuy nhiên vẫn mang lại những tác động tiêu cực đến sức khỏe khiến nhiều phụ nữ lo lắng. Vậy u vú birads 3 là gì? Có nguy hiểm hông? Phụ nữ khi được chẩn đoán bị u tuyến vú Birads 3 cần lưu ý những gì? Cùng Bệnh viện Đa khoa Hà Nội đi tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!
U vú birads 3 là gì?
BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System) được sáng lập bởi đội ngũ chuyên gia Hiệp hội Điện quang Hoa Kỳ năm 1993. Đây hệ thống phân loại kết quả siêu âm vú theo điểm số từ 0 đến 6 là mức độ nguy cơ ung thư vú. Với tổn thương từ Birads 0, Birads 1 hoặc Birads 2 là là tính, không phải ung thư. Nhưng với ảnh chụp nhũ ảnh xếp loại Birads 6 là đại diện cho tổn thương đã được sinh thiết chứng minh là ác tính.
Mức 3 có nguy cơ ác tính dưới 2%. Các loại thường gặp là u xơ tuyến vú Birads 3, u nang vú Birads 3 hoặc u sợi tuyến vú Birads 3. Theo ACR, 98% trường hợp Birads 3 là lành tính, thường xuất hiện dưới dạng khối mô nhỏ, mềm, di động trên siêu âm hoặc chụp X-quang vú (1).
>> Đăng kí tư vấn 1-1 cùng bác sĩ CKII giúp giải đáp các vấn đề bạn gặp phải về u vú ngay!
Khi kết quả chụp nhũ ảnh được đánh giá từ Birads 3 thì người bệnh cần lưu tâm hơn vì có thể khối u ác tính.
Kết quả chụp nhũ ảnh được đánh giá từ Birads 3 thì người bệnh cần lưu tâm
Nguyên nhân gây u vú Birads 3
U tuyến vú Birads 3 thường hình thành do rối loạn hormone (estrogen, progesterone). Các yếu tố như căng thẳng, chu kỳ kinh nguyệt, hoặc di truyền có thể góp phần. U có thể xuất hiện ở cả hai bên vú, với đặc điểm như u nang chứa dịch hoặc u xơ mô đặc. Những tổn thương này hiếm khi tiến triển thành ung thư, nhưng cần theo dõi để đảm bảo an toàn (2).
>> Tìm hiểu thêm về Nang Vú Birads 3 và cách điều trị
Vai trò của siêu âm và chụp X-quang vú
Siêu âm và chụp X-quang vú (mammography) là công cụ chính để xác định u vú Birads 3. Siêu âm phát hiện u nang hoặc u sợi dựa trên kích thước, hình dạng và cấu trúc.
Các phát hiện siêu âm sau đây có thể được phân loại là BI-RADS 3:
- U nang phức tạp với tiếng vang đồng âm ở mức thấp
- Khối u nhỏ hình bầu dục bao gồm các vi nang cụm lại (mặc dù BI-RADS 2 có thể thích hợp nếu hình thức bên ngoài là điển hình)
- Khối u song song với mặt da, không có các đặc điểm của âm phía sau
- Khối giảm âm với các thành phần giảm âm trung tâm và phù nề xung quanh nhưng chưa phân biệt được với hoại tử mỡ
- Tương tác bóng đổ
- Sự biến dạng cấu trúc có thể do sẹo sau phẫu thuật
U tuyến vú birads 3 thường là u lành tính nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ u ác tính dù nguy cơ rất thấp, chỉ 0.8%. Các chỉ định sinh thiết sẽ được sử dụng chỉ khi bác sĩ phát hiện bất thường trên hình ảnh u tuyến vú Birads 3:
- Tổn thương tuyến vú lan rộng
- Phát hiện bất thường không điển hình trên hình ảnh siêu âm
- Khối u có kích thước trên 2,5cm và không có tiền sử bệnh để so sánh
Dấu hiệu và chẩn đoán u vú Birads 3
Nhận biết dấu hiệu và quy trình chẩn đoán u vú Birads 3 giúp phát hiện sớm, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe.
Các triệu chứng của u vú Birads 3
Các triệu chứng của u tuyến vú Birads 3 bao gồm:
- Khối mô lành tính nhỏ, mềm: Thường di động, cảm nhận khi sờ (u vú trái Birads 3 hoặc phải).
- Đau nhẹ hoặc không đau: Thường tăng trước kỳ kinh.
- Cảm giác căng tức vú: Liên quan đến thay đổi hormone.
- Không có tiết dịch: Khác với các mức Birads cao hơn.
U nang vú Birads 3 thường chứa dịch, mềm hơn u xơ tuyến vú Birads 3. Theo Mayo Clinic, triệu chứng này phổ biến ở phụ nữ trẻ, hiếm khi liên quan đến ung thư.
Quy trình chẩn đoán
Chẩn đoán u vú Birads 3 bao gồm:
- Siêu âm vú: Xác định u nang hoặc u sợi, biên đều, không nghi ngờ ác tính.
- Chụp X-quang vú (mammography): Phù hợp với phụ nữ trên 40 tuổi.
- MRI vú: Nếu cần đánh giá chi tiết hơn.
Theo ACR, Birads 3 không cần sinh thiết ngay, mà theo dõi định kỳ (6-12 tháng) bằng siêu âm.
>> Xem thêm: Các Chỉ Số Tầm Soát Ung Thư Quan Trọng Bạn Cần Biết
Phân biệt với các mức Birads khác
U vú Birads 3 khác với các mức khác:
- Birads 1-2: Hoàn toàn bình thường hoặc lành tính chắc chắn.
- Birads 3: Lành tính, nguy cơ ung thư <2% (u sợi tuyến vú Birads 3).
- Birads 4-5: Nghi ngờ ác tính, cần sinh thiết (nguy cơ 20-95%).
Phân biệt giúp bác sĩ đưa ra kế hoạch theo dõi phù hợp. Với u xơ tuyến vú Birads 3, theo dõi định kỳ là đủ, nhưng cần chú ý nếu u lớn nhanh hoặc gây đau.
U vú Birads 3 có nguy hiểm không?
U tuyến vú birads 3 thường là lành tính nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ ác tính dù nguy cơ rất thấp, chỉ 0.8%. Bệnh có thể dẫn đến lo lắng, ảnh hưởng đến tâm lý, đặc biệt là những ai đang có kế hoạch mang thai.
Dù nguy cơ thấp, nhưng cần để ý một số dấu hiệu như sau để loại trừ ung thư:
- Khối u cứng, không di động: Có thể nghi ngờ ác tính.
- Tiết dịch núm vú: Đặc biệt nếu có máu hoặc dịch đục.
- Đau kéo dài: Không liên quan đến kỳ kinh.
- Thay đổi da vú: Sần da cam, co kéo núm vú.
Dr. Lisa K. Jacobs, chuyên gia ung thư vú tại Johns Hopkins, nhấn mạnh rằng: “Tổn thương Birads 3 thường lành tính, với nguy cơ ác tính rất thấp và theo dõi định kỳ là đủ trong hầu hết trường hợp”
Tuy nhiên, nếu u thay đổi kích thước hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đánh giá thêm. Phụ nữ trẻ nên theo dõi định kỳ để loại trừ nguy cơ. Các chỉ định sinh thiết sẽ được sử dụng chỉ khi bác sĩ phát hiện bất thường trên hình ảnh u tuyến vú Birads 3:
- Tổn thương tuyến vú lan rộng
- Phát hiện bất thường không điển hình trên hình ảnh siêu âm
- Khối u có kích thước trên 2,5cm và không có tiền sử bệnh để so sánh
Điều trị và chăm sóc u vú Birads 3
Bệnh nhân mắc U tuyến vú birads 3 sẽ được bác sĩ chỉ định theo dõi sát sao và lên lịch tầm soát định kỳ ít nhất 6 tháng/lần để quan sát sự phát triển. Các chuyên gia đánh giá mức độ birads 3 phức tạp hơn các mức độ khác và sẽ quan tâm hơn đến các đặc điểm của bệnh nhân như tuổi tác, tiền sử gia đình, khả năng tái khám.
U vú Birads 3 có cần mổ không?
U vú Birads 3 có cần mổ không? Hầu hết trường hợp không cần phẫu thuật, chỉ cần theo dõi định kỳ 6-12 tháng qua siêu âm. Theo American Cancer Society (2024), chỉ 2-3% trường hợp Birads 3 cần can thiệp nếu u lớn (>2 cm), gây đau, hoặc thay đổi nghi ngờ ác tính (1). Phẫu thuật (cắt u hoặc hút dịch u nang) được cân nhắc nếu triệu chứng ảnh hưởng chất lượng cuộc sống. Tham khảo bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và đưa ra quyết định phù hợp.
U vú Birads 3 kiêng ăn gì?
Chế độ ăn uống hỗ trợ quản lý u vú Birads 3:
- Hạn chế caffeine: Cà phê, trà, sô-cô-la có thể làm tăng đau vú.
- Giảm thực phẩm béo: Thức ăn nhanh, đồ chiên rán làm rối loạn hormone.
- Tránh rượu bia: Tăng nguy cơ thay đổi mô vú.
- Ưu tiên thực phẩm lành mạnh: Cá hồi (omega-3), hạt chia (vitamin E), rau xanh.
Lối sống và chăm sóc tại nhà
Các thói quen chăm sóc u vú Birads 3 bao gồm:
- Tự kiểm tra vú: Thực hiện hàng tháng sau kỳ kinh, ghi lại kích thước u.
- Giảm stress: Yoga, thiền 15-20 phút/ngày giúp ổn định hormone.
- Tập thể dục nhẹ: Đi bộ, bơi lội 20-30 phút/ngày.
- Mặc áo ngực phù hợp: Giảm áp lực lên vú, đặc biệt nếu đau.
Theo dõi triệu chứng và ghi lại để giúp bác sĩ đánh giá chính xác. Phụ nữ có u vú trái Birads 3 nên kiểm tra cả hai bên để phát hiện sớm bất thường.
Khi nào cần tư vấn bác sĩ?
Hãy đi khám chuyên khoa vú nếu:
- U lớn nhanh: Kích thước tăng rõ rệt trong 3-6 tháng.
- Đau kéo dài: Không liên quan đến kỳ kinh.
- Tiền sử gia đình: Có người thân mắc ung thư vú.
- Dấu hiệu bất thường: Tiết dịch, sần da, co kéo núm vú.
Khám định kỳ (6-12 tháng) và xét nghiệm hormone để có kế hoạch chăm sóc hiệu quả.
Người được chỉ định hình ảnh u tuyến vú Birads 3 không cần hoang mang, lo lắng vì trường hợp này hầu hết là u lành tính. Một số trường hợp bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh thực hiện chụp cộng hưởng từ (MRI) để xác định rõ mức độ của u tuyến vú.
Bệnh viện Đa khoa Hà Nội là địa chỉ tin cậy trong việc khám và điều trị bệnh. Bệnh viện sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao cùng trang thiết bị hiện đại. Đặc biệt tại đây có Máy X Quang vú 3D Mammography & Siêu âm vú 3D Acuson S2000 của Siemens (Đức) – hệ thống máy chẩn đoán hình ảnh tuyến vú cho kết quả chính xác lên đến hơn 95%. Tại đây cung cấp các gói khám như: khám sức khỏe tổng quát, tầm soát ung thư vú, tầm soát ung thư toàn diện… với chất lượng dịch vụ y tế cao.
Liên hệ 1900 2345 29 hoặc 0981 500 770 để đặt lịch khám và nhận tư vấn 1:1 từ bác sĩ chuyên khoa.
Câu hỏi thường gặp
1. Bị u tuyến vú BIRADS 3 có mang thai được không?
U tuyến vú Birads 3 không ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mang thai. Tuy nhiên, rối loạn hormone liên quan đến u vú có thể gây khó khăn trong thụ thai, như chu kỳ kinh không đều. Theo dõi hormone và siêu âm vú trước khi mang thai giúp đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh.
2. U vú BIRADS 3 có cần mổ không?
Hầu hết u vú Birads 3 không cần mổ, chỉ cần theo dõi định kỳ 6-12 tháng qua siêu âm. Phẫu thuật được cân nhắc nếu u lớn (>2 cm), gây đau, hoặc có dấu hiệu nghi ngờ ác tính.
3. U vú Birads 3 kiêng ăn gì?
Hạn chế cafein (cà phê, trà), thực phẩm béo (đồ chiên), và rượu bia để giảm đau và ổn định hormone. Ưu tiên thực phẩm giàu omega-3 (cá hồi), vitamin E (hạt chia), và rau xanh. Tham khảo bác sĩ dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp, đặc biệt khi đang mang thai.
4. Nam giới có nguy cơ mắc u vú Birads 3 không?
Nam giới có nguy cơ mắc u vú Birads 3, nhưng rất hiếm (dưới 1% trường hợp ung thư). U vú ở nam giới thường là u lành tính như u xơ hoặc u nang, phân loại qua siêu âm.
NGUỒN THAM KHẢO
- American Cancer Society (2025), “Breast Cancer Statistics | How Common Is Breast Cancer?”, https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/about/how-common-is-breast-cancer.html
- Mayo Clinic (2024), “Breast Cysts”, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/breast-cysts/symptoms-causes/syc-20370284