Thẻ: hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi

Ung thư dạ dày thường diễn tiến âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã tiến triển, làm giảm cơ hội điều trị triệt để. Trong khi đó, chỉ với một lần nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, phát hiện những tổn thương rất nhỏ và sinh thiết ngay khi nghi ngờ ung thư. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi ở từng giai đoạn, hiểu vai trò của nội soi trong chẩn đoán và biết khi nào nên chủ động tầm soát.

Tổng quan về nội soi trong chẩn đoán ung thư dạ dày

Nội soi có phát hiện được ung thư dạ dày không?

Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng thông qua một ống soi mềm có gắn camera. Đây được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán các bệnh lý đường tiêu hóa trên, đặc biệt là ung thư dạ dày, nhờ khả năng phát hiện những tổn thương rất nhỏ mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác khó nhận biết.

Với hệ thống nội soi hiện đại kết hợp công nghệ NBI (Narrow Band Imaging) hoặc nội soi phóng đại, bác sĩ có thể đánh giá rõ cấu trúc niêm mạc và hệ thống vi mạch, từ đó phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ ung thư ngay từ khi chỉ mới vài milimet. Khi phát hiện bất thường, mẫu mô sẽ được lấy để sinh thiết, giúp xác định bản chất tổn thương và đưa ra chẩn đoán chính xác.

Theo Hiệp hội Tiêu hóa Nhật Bản, nội soi kết hợp công nghệ NBI có độ chính xác cao trong phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và tiên lượng cho người bệnh [1].

Vì sao nên nội soi tầm soát ung thư dạ dày định kỳ?

Phần lớn ung thư dạ dày giai đoạn sớm không có biểu hiện đặc hiệu hoặc chỉ gây các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu, đau âm ỉ vùng thượng vị nên rất dễ bị bỏ qua. Đây cũng là lý do nhiều người chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.

Theo GLOBOCAN 2022 (IARC/WHO), ung thư dạ dày vẫn nằm trong nhóm những bệnh ung thư có tỷ lệ mắc và tử vong cao tại Việt Nam [2]. Tuy nhiên, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị khỏi có thể lên tới 90%, đồng thời người bệnh có thể được điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn như cắt hớt niêm mạc (EMR) hoặc cắt tách dưới niêm mạc (ESD) mà không cần phẫu thuật lớn.

Chủ động nội soi định kỳ mang lại nhiều lợi ích:

• Phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn đầu.
• Có thể sinh thiết hoặc can thiệp ngay trong quá trình nội soi nếu có chỉ định.
• Giúp việc điều trị đơn giản hơn, giảm nguy cơ phải phẫu thuật lớn.
• Tiết kiệm đáng kể chi phí và nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

Hình ảnh nội soi dạ dày bình thường và các tổn thương lành tính

Trước khi nhận biết hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi, cần hiểu thế nào là hình ảnh niêm mạc dạ dày bình thường và các tổn thương lành tính. Điều này giúp người bệnh hiểu vì sao bác sĩ có thể nghi ngờ ung thư chỉ từ những thay đổi rất nhỏ trên niêm mạc và chỉ định sinh thiết khi cần.

Hình ảnh nội soi dạ dày bình thường

Ở người khỏe mạnh, niêm mạc dạ dày có màu hồng nhạt, bề mặt nhẵn, bóng và các nếp niêm mạc phân bố đều. Trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ quan sát toàn bộ các vị trí quan trọng như tâm vị, phình vị, thân vị, hang vị và môn vị để phát hiện những bất thường dù rất nhỏ.

Hình ảnh nội soi dạ dày bình thường thường có các đặc điểm:

• Niêm mạc hồng đều, không đổi màu.
• Bề mặt nhẵn, không có khối u hay ổ loét.
• Các nếp niêm mạc mềm mại, đều đặn.
• Không có dấu hiệu chảy máu hoặc xuất huyết.

Đây là cơ sở để bác sĩ so sánh và nhận biết những vùng niêm mạc bất thường trong quá trình nội soi.

Hình ảnh nội soi dạ dày bị loét

Loét dạ dày là một trong những tổn thương thường gặp và có thể quan sát rõ qua nội soi. Phần lớn ổ loét lành tính có hình tròn hoặc bầu dục, bờ khá đều và đáy được phủ lớp giả mạc màu trắng hoặc vàng nhạt.

Một số đặc điểm điển hình gồm:

• Ổ loét có bờ tương đối đều, không gồ ghề.
• Đáy loét sạch hoặc phủ giả mạc trắng.
• Các nếp niêm mạc hội tụ về phía ổ loét.
• Kích thước thường nhỏ hơn 2 cm.

Tuy nhiên, không phải mọi ổ loét đều lành tính. Với những trường hợp ổ loét có bờ nham nhở, kích thước lớn, chảy máu hoặc không lành sau điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết để loại trừ ung thư dạ dày.

Hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi ở 3 giai đoạn

Giai đoạn 1 – Ung thư dạ dày giai đoạn sớm

Đây là giai đoạn khối u mới xuất hiện và còn khu trú ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc. Tổn thương thường rất nhỏ nên dễ bị bỏ sót nếu chỉ quan sát bằng nội soi thông thường.

Hình ảnh nội soi thường gặp:

• Vùng niêm mạc đổi màu nhẹ (đỏ hơn hoặc nhạt màu hơn xung quanh).
• Tổn thương hơi gồ lên, phẳng hoặc lõm nhẹ.
• Bề mặt niêm mạc mất tính đồng nhất.
• Hệ thống vi mạch và cấu trúc bề mặt thay đổi khi quan sát bằng NBI.

Theo phân loại của Hiệp hội Nội soi Tiêu hóa Nhật Bản (JGES), ung thư dạ dày sớm có thể biểu hiện dưới dạng nhô nhẹ, phẳng hoặc lõm nhẹ trên bề mặt niêm mạc [1].

Giai đoạn 2 – Ung thư dạ dày tiến triển

Khi ung thư phát triển sâu hơn, hình ảnh nội soi trở nên rõ ràng hơn và thường kèm theo những thay đổi về hình thái của niêm mạc.

Bác sĩ có thể quan sát thấy:

• Khối u hoặc ổ loét có kích thước lớn hơn.
• Bờ tổn thương gồ ghề, nham nhở.
• Đáy loét bẩn, có giả mạc hoặc mô hoại tử.
• Niêm mạc xung quanh cứng, mất tính đàn hồi và dễ chảy máu khi chạm.

Ở giai đoạn này, ung thư có thể đã xâm lấn đến lớp cơ của thành dạ dày, vì vậy người bệnh thường cần kết hợp nhiều phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc điều trị bổ trợ.

Giai đoạn 3 – Ung thư dạ dày giai đoạn muộn

Đây là giai đoạn khối u đã lan rộng, xâm lấn toàn bộ thành dạ dày hoặc di căn sang các cơ quan khác.

Hình ảnh nội soi thường cho thấy:

• Khối u lớn chiếm phần lớn lòng dạ dày.
• Dạ dày biến dạng, thành dạ dày dày và cứng.
• Ổ loét sâu, nhiều mô hoại tử và dễ chảy máu.
• Có thể xuất hiện hẹp môn vị khiến thức ăn khó lưu thông.

Ở giai đoạn này, mục tiêu điều trị chủ yếu là kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Lưu ý: Hình ảnh nội soi chỉ giúp bác sĩ nghi ngờ ung thư. Để khẳng định chẩn đoán, tất cả các tổn thương nghi ngờ đều cần được sinh thiết và làm giải phẫu bệnh.

So sánh hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi theo từng giai đoạn

Dấu hiệu cảnh báo cần nội soi tầm soát ung thư dạ dày

BS.CKI Phạm Huy Cường – Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa HANO, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết: “Ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng và nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi nội soi. Vì vậy, người trên 40 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ như nhiễm vi khuẩn HP, viêm dạ dày mạn tính, polyp dạ dày hay tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày nên chủ động nội soi tầm soát định kỳ để phát hiện tổn thương từ giai đoạn sớm, nâng cao hiệu quả điều trị.”

Những triệu chứng không nên bỏ qua

Bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và nội soi nếu có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Đau âm ỉ hoặc nóng rát vùng thượng vị kéo dài.
• Đầy bụng, khó tiêu, nhanh no sau khi ăn.
• Chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Buồn nôn, nôn hoặc nôn ra máu.
• Đi ngoài phân đen, thiếu máu kéo dài.
• Nuốt nghẹn hoặc cảm giác vướng sau xương ức.

Đây đều là những triệu chứng có thể gặp ở nhiều bệnh lý tiêu hóa, trong đó có ung thư dạ dày. Nội soi kết hợp sinh thiết là phương pháp giúp xác định chính xác nguyên nhân.

Ai nên nội soi tầm soát định kỳ?

Ngay cả khi chưa có triệu chứng, một số nhóm đối tượng vẫn được khuyến cáo nội soi định kỳ để phát hiện sớm ung thư dạ dày, bao gồm:

• Người từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt là nam giới.
• Có người thân mắc ung thư dạ dày.
• Nhiễm Helicobacter pylori (HP) hoặc viêm dạ dày mạn tính.
• Có polyp dạ dày, viêm teo niêm mạc hoặc dị sản ruột.
• Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
• Thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều muối, đồ hun khói hoặc thực phẩm chế biến sẵn.

Với nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định nội soi định kỳ 1-2 năm/lần hoặc theo dõi sớm hơn tùy từng trường hợp.

Công nghệ nội soi hiện đại giúp phát hiện ung thư dạ dày sớm

Nội soi NBI – Quan sát rõ tổn thương từ giai đoạn đầu

Tại Trung tâm Tiêu hóa HANO, hệ thống nội soi Olympus EVIS EXERA III CV-190 và Fujifilm VP7000 được tích hợp công nghệ NBI (Narrow Band Imaging). Công nghệ này sử dụng dải ánh sáng bước sóng hẹp để làm nổi bật cấu trúc niêm mạc và hệ thống vi mạch, giúp bác sĩ phát hiện những tổn thương rất nhỏ mà nội soi ánh sáng trắng thông thường có thể bỏ sót.

NBI đặc biệt hữu ích trong việc:

• Phát hiện tổn thương chỉ từ 2-3 mm.
• Đánh giá ranh giới tổn thương trước khi sinh thiết hoặc can thiệp.
• Hỗ trợ phân biệt tổn thương lành tính và nghi ngờ ác tính dựa trên hình thái niêm mạc và vi mạch.

Nội soi phóng đại kết hợp nhuộm màu

Trong những trường hợp cần đánh giá chuyên sâu, bác sĩ có thể kết hợp nội soi phóng đại và nội soi nhuộm màu (Chromoendoscopy) để quan sát chi tiết cấu trúc bề mặt niêm mạc.

Phương pháp này giúp:

• Xác định rõ ranh giới tổn thương.
• Đánh giá các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm.
• Hỗ trợ lựa chọn vị trí sinh thiết chính xác.
• Lập kế hoạch điều trị nội soi như EMR hoặc ESD khi có chỉ định.

Lưu ý: Dù hình ảnh nội soi có thể gợi ý tổn thương nghi ngờ ung thư, sinh thiết mô bệnh học vẫn là tiêu chuẩn để khẳng định chẩn đoán. Vì vậy, nếu phát hiện bất thường trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ chỉ định lấy mẫu mô để đánh giá chính xác.

Khám và tầm soát ung thư dạ dày tại Trung tâm Tiêu hóa HANO

Nếu xuất hiện các triệu chứng kéo dài như đau thượng vị, đầy bụng, chán ăn hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên chủ động thăm khám và nội soi để đánh giá chính xác tình trạng niêm mạc dạ dày. Tại Trung tâm Tiêu hóa HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, người bệnh được tiếp cận quy trình chẩn đoán và tầm soát ung thư dạ dày theo hướng toàn diện với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa giàu kinh nghiệm.

Các dịch vụ nổi bật tại Trung tâm gồm:

• Nội soi dạ dày công nghệ NBI trên hệ thống Olympus EVIS EXERA III CV-190 và Fujifilm VP7000, hỗ trợ phát hiện các tổn thương rất nhỏ, polyp phẳng và ung thư dạ dày giai đoạn sớm.
• Nội soi gây mê không đau, giúp người bệnh thoải mái trong suốt quá trình thực hiện, thời gian nội soi chỉ khoảng 10-15 phút.
• Sinh thiết và giải phẫu bệnh ngay trong quá trình nội soi khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, hỗ trợ chẩn đoán chính xác.
• Can thiệp điều trị qua nội soi (EMR/ESD) đối với các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm theo chỉ định, giúp hạn chế phẫu thuật khi đủ điều kiện.

Nếu có triệu chứng bất thường hoặc cần tầm soát ung thư dạ dày định kỳ, bạn có thể liên hệ Trung tâm Tiêu hóa HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội qua 0869 521 221 hoặc 0981 500 770 để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn và đặt lịch khám.

Câu hỏi thường gặp

1. Nội soi có phát hiện chính xác ung thư dạ dày không?

Có. Nội soi là phương pháp giúp quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày và phát hiện các tổn thương nghi ngờ ung thư. Khi kết hợp với công nghệ NBI và sinh thiết mô bệnh học, độ chính xác trong chẩn đoán rất cao. Sinh thiết vẫn là tiêu chuẩn để khẳng định tổn thương lành tính hay ác tính.

2. Nội soi có phát hiện được ung thư dạ dày giai đoạn sớm không?

Có. Với hệ thống nội soi hiện đại, đặc biệt là nội soi NBI kết hợp nội soi phóng đại, bác sĩ có thể phát hiện những tổn thương rất nhỏ trên niêm mạc dạ dày. Đây là giai đoạn có tiên lượng điều trị tốt nhất nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời.

3. Hình ảnh loét dạ dày và ung thư dạ dày trên nội soi khác nhau như thế nào?

Ổ loét lành tính thường có bờ đều, đáy sạch và niêm mạc xung quanh còn mềm mại. Trong khi đó, tổn thương nghi ngờ ung thư thường có bờ nham nhở, cứng, đáy loét bẩn hoặc hoại tử và dễ chảy máu. Tuy nhiên, chỉ dựa vào hình ảnh nội soi chưa thể kết luận ung thư mà cần sinh thiết mô bệnh học để xác định.

4. Bao lâu nên nội soi tầm soát ung thư dạ dày?

Người khỏe mạnh từ 40 tuổi trở lên nên nội soi định kỳ theo tư vấn của bác sĩ, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ như nhiễm HP, viêm teo niêm mạc, polyp dạ dày hoặc tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày. Tần suất nội soi sẽ được cá thể hóa theo từng trường hợp.

5. Nội soi dạ dày có đau không?

Với nội soi gây mê, người bệnh sẽ ngủ nhẹ trong suốt quá trình thực hiện và hầu như không cảm thấy đau hay khó chịu. Sau khoảng 30-60 phút, người bệnh có thể tỉnh hoàn toàn và được theo dõi trước khi ra về. Nếu lựa chọn nội soi không gây mê, có thể xuất hiện cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu nhẹ nhưng thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

=============================

Hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi giúp bác sĩ phát hiện những thay đổi bất thường của niêm mạc ngay từ giai đoạn sớm, chủ động lên kế hoạch điều trị hiệu quả trước khi bệnh tiến triển. Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên chủ động nội soi tầm soát tại cơ sở chuyên khoa. Để được tư vấn và đặt lịch khám, vui lòng liên hệ Trung tâm Tiêu hóa HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội qua 0869 521 221 hoặc 0981 500 770.

NGUỒN THAM KHẢO

1. Muto M, Yao K, Kaise M, Kato M, Uedo N, Nagao S, et al. Guidelines for endoscopic diagnosis of early gastric cancer. Dig Endosc [Internet]. 2020;32(5):682–700. Available from: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/den.13684  [cited 2026 Aug 6].

2. Viện Ung thư Quốc gia. Tình hình bệnh ung thư tại Việt Nam theo GLOBOCAN 2022 [Internet]. Hà Nội: Viện Ung thư Quốc gia; [updated 2023; cited 2026 Aug 6]. Available from: https://nci.vn/tin-tuc/tinh-hinh-benh-ung-thu-tai-viet-nam-theo-globocan-2022-58