Thẻ: chụp nhũ ảnh

Nhiều phụ nữ từng nghe đến chụp nhũ ảnh nhưng vẫn chưa thực sự hiểu đây là phương pháp gì, khác gì với siêu âm vú, có gây đau hay không và liệu bản thân có cần thực hiện hay không. Đây là những băn khoăn rất phổ biến, bởi dù đã được khuyến nghị từ nhiều năm nay, chụp nhũ ảnh vẫn còn khá mới mẻ với không ít người. Trong bài viết này, bạn sẽ được giải đáp đầy đủ những thông tin quan trọng nhất về chụp nhũ ảnh để hiểu đúng, bớt lo lắng và chủ động hơn trong việc tầm soát ung thư vú.

Chụp nhũ ảnh (Mammography) tầm soát ung thư vú là gì?

Định nghĩa và nguyên lý hoạt động

Chụp nhũ ảnh là gì? Chụp nhũ ảnh là kỹ thuật chụp X-quang liều thấp dành riêng cho tuyến vú, giúp bác sĩ phát hiện những thay đổi bất thường rất nhỏ trong mô vú mà khám lâm sàng hoặc tự khám có thể bỏ sót [1].

Hiện nay, có hai phương pháp chụp nhũ ảnh phổ biến:

• Nhũ ảnh 2D: Là kỹ thuật truyền thống, chụp hai góc cố định của mỗi bên vú. Phương pháp này thực hiện nhanh, chi phí thấp và vẫn đáp ứng tốt nhu cầu tầm soát ở đa số phụ nữ.
• Nhũ ảnh 3D (Digital Breast Tomosynthesis): Máy sẽ chụp nhiều lát cắt mỏng của mô vú từ nhiều góc khác nhau rồi dựng thành hình ảnh 3 chiều. Kỹ thuật này giúp phát hiện tổn thương nhỏ rõ hơn, đặc biệt hữu ích với phụ nữ có mô vú dày.

Một trong những ưu điểm quan trọng nhất của chụp nhũ ảnh là khả năng phát hiện vi vôi hóa – những đốm canxi rất nhỏ xuất hiện sớm trong mô vú, đôi khi trước cả khi hình thành khối u. Đây là dấu hiệu mà siêu âm vú khó quan sát được.

Chụp nhũ ảnh khác gì với chụp ngực thông thường?

Không ít người nhầm lẫn giữa chụp ngực (X-quang phổi) và chụp nhũ ảnh. Thực tế, đây là hai kỹ thuật hoàn toàn khác nhau:

• Chụp ngực (X-quang phổi): Chủ yếu dùng để kiểm tra phổi, tim và lồng ngực.
• Chụp nhũ ảnh: Chỉ tập trung đánh giá tuyến vú bằng hệ thống máy chuyên dụng riêng.

Chụp ngực không thể thay thế chụp nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú và ngược lại.

Chụp nhũ ảnh có đau không? Cảm giác thực tế

“Chụp nhũ ảnh có đau không?” gần như là câu hỏi mà ai cũng thắc mắc khi lần đầu thực hiện.

Thực tế, chụp nhũ ảnh không gây đau nhiều như nhiều người tưởng tượng. Bạn có thể cảm thấy hơi tức hoặc bị ép nhẹ trong vài giây khi máy nén mô vú để chụp hình rõ hơn. Cảm giác này sẽ hết ngay sau khi máy nhả lực ép.

Mức độ khó chịu ở mỗi người sẽ khác nhau, nhưng đa số chỉ ở mức nhẹ và hoàn toàn có thể chịu được. Một vài mẹo giúp dễ chịu hơn khi chụp:

• Đặt lịch sau kỳ kinh khoảng 1 tuần
• Hạn chế cà phê trước ngày chụp vì caffeine có thể làm mô vú nhạy hơn
• Thư giãn và trao đổi với kỹ thuật viên nếu bạn lo lắng

Vai trò của chụp nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú

Chụp nhũ ảnh có phát hiện ung thư không?

Nhiều người thắc mắc chụp nhũ ảnh có phát hiện ung thư không. Câu trả lời là có. Đây hiện vẫn là phương pháp tầm soát ung thư vú hiệu quả nhất cho phụ nữ từ 40 tuổi trở lên theo khuyến nghị của nhiều tổ chức y khoa quốc tế.

Chụp nhũ ảnh định kỳ giúp:

• Phát hiện ung thư vú sớm hơn từ 1-3 năm trước khi có thể sờ thấy khối u
• Nhận ra vi vôi hóa từ giai đoạn rất sớm
• Tăng khả năng điều trị thành công và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú

Tuy nhiên, phương pháp này vẫn có những giới hạn nhất định. Với phụ nữ có mô vú dày, hình ảnh nhũ ảnh đôi khi khó quan sát rõ hơn và bác sĩ thường sẽ kết hợp thêm siêu âm vú để tăng độ chính xác.

“Chụp nhũ ảnh và siêu âm không thay thế nhau mà bổ sung cho nhau. Nhũ ảnh giúp phát hiện vi vôi hóa rất tốt, còn siêu âm hỗ trợ đánh giá tổn thương trong mô vú dày.” – ThS.BS Trương Thị Thùy An – Trung tâm Vú Hano, Bệnh viện Đa Khoa Hà Nội cho biết.

Ý nghĩa của kết quả chụp nhũ ảnh

Kết quả chụp nhũ ảnh được phân loại theo thang BI-RADS từ 0 đến 6. Dưới đây là ý nghĩa của từng mức độ [2]:

• BI-RADS 0: Cần chụp bổ sung hoặc đối chiếu với phim cũ trước khi kết luận
• BI-RADS 1: Bình thường, không có gì bất thường. Tái khám định kỳ theo lịch
• BI-RADS 2: Có tổn thương lành tính (nang dịch, vôi hóa lành). Không cần lo lắng
• BI-RADS 3: Khả năng lành tính cao (trên 98%). Tái khám siêu âm sau 6 tháng để theo dõi
• BI-RADS 4: Nghi ngờ ác tính. Cần sinh thiết để xác định, nhưng KHÔNG có nghĩa là chắc chắn ung thư
• BI-RADS 5: Nghi ngờ ác tính cao. Cần sinh thiết ngay
• BI-RADS 6: Đã xác nhận ung thư bằng sinh thiết trước đó

Nhiều phụ nữ lo lắng khi nhận kết quả BI-RADS 4, nhưng điều này không đồng nghĩa chắc chắn bị ung thư. Trên thực tế, vẫn có nhiều trường hợp sau sinh thiết cho kết quả lành tính.

Những ai cần chụp nhũ ảnh? Khi nào nên đi khám?

Đối tượng và độ tuổi khuyến nghị

Tầm soát định kỳ theo độ tuổi:

• Từ 40 tuổi: Nên chụp nhũ ảnh hàng năm. Đây là khuyến nghị tiêu chuẩn của ACS
• 35-40 tuổi: Nên chụp một lần để có hình ảnh nền làm mốc so sánh cho những lần sau

Bạn nên tầm soát sớm hơn nếu thuộc nhóm nguy cơ cao như:

• Mẹ, chị em gái hoặc con gái từng mắc ung thư vú
• Mang đột biến gen BRCA1/BRCA2
• Từng xạ trị vùng ngực lúc còn trẻ
• Đã được chẩn đoán tổn thương vú không điển hình trước đó

Với nhóm nguy cơ cao, ACS khuyến nghị bắt đầu từ 25-30 tuổi và kết hợp thêm MRI vú hàng năm [3].

Ngoài ra, dù chưa đến tuổi tầm soát định kỳ, bạn vẫn nên đi khám sớm nếu gặp các dấu hiệu như:

• Sờ thấy khối cứng ở vú
• Da vú thay đổi bất thường
• Núm vú tụt vào trong hoặc tiết dịch lạ
• Một bên vú thay đổi kích thước nhanh

Thời điểm trong tháng tốt nhất để chụp nhũ ảnh

Với phụ nữ còn kinh nguyệt, thời điểm lý tưởng nhất là ngày 7-14 sau khi bắt đầu kỳ kinh. Lúc này, mô vú ít căng và nhạy cảm nhất, giúp hình ảnh chụp rõ nét hơn và cảm giác khi chụp cũng dễ chịu hơn.

Nếu đã mãn kinh, bạn có thể chụp vào bất kỳ thời điểm nào trong tháng.

Quy trình chụp nhũ ảnh như thế nào?

Chuẩn bị trước khi chụp

Trước khi chụp nhũ ảnh, bạn chỉ cần lưu ý một vài điều đơn giản:

• Không dùng kem dưỡng thể, phấn rôm hoặc xịt khử mùi vùng nách và vú trong ngày chụp. Những sản phẩm này có thể tạo hình ảnh giả trên phim X-quang
• Mặc quần áo dễ thay phần trên
• Nếu đã từng chụp nhũ ảnh trước đó, hãy mang theo phim hoặc kết quả cũ để bác sĩ so sánh sự thay đổi
• Báo cho bác sĩ biết nếu đang mang thai hoặc đang cho con bú

Quy trình thực hiện

Một buổi chụp nhũ  thường chỉ mất 10-15 phút. Quy trình diễn ra như sau:

1. Bạn đứng trước máy chụp nhũ ảnh chuyên dụng
2. Kỹ thuật viên (thường là nữ) đặt từng vú lên tấm phẳng của máy
3. Tấm nén từ từ ép xuống trong vài giây để làm phẳng mô vú, giúp hình ảnh rõ nét hơn
4. Máy chụp hình trong chưa đến 1 giây, sau đó tấm nén được nhả ra ngay
5. Mỗi bên vú thường chụp ít nhất hai góc khác nhau: nhìn từ trên xuống và nhìn từ góc chéo bên

Kết quả chụp nhũ ảnh thường có trong ngày hoặc sau 1-2 ngày làm việc.

Chi phí chụp nhũ ảnh là bao nhiêu?

Bảng giá tham khảo

Chụp nhũ ảnh hết bao nhiêu tiền hay chụp Mammography bao nhiêu tiền sẽ phụ thuộc vào kỹ thuật thực hiện và cơ sở y tế.

Chi phí thực tế có thể thay đổi tùy thời điểm và từng cơ sở y tế.

Bảo hiểm y tế có chi trả cho chụp nhũ ảnh không?

Nếu chụp nhũ ảnh theo chỉ định của bác sĩ tại bệnh viện công, bảo hiểm y tế có thể hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ chi phí tùy mức hưởng. Với bảo hiểm tư nhân, quyền lợi sẽ phụ thuộc từng gói hợp đồng.

Chụp nhũ ảnh tại Trung tâm Vú Hano – Bệnh viện Đa Khoa Hà Nội

Trung tâm Vú Hano sở hữu hệ thống chụp nhũ ảnh 3D Mammography hiện đại, kết hợp siêu âm vú 3D và MRI giúp phát hiện sớm các tổn thương tuyến vú ngay từ giai đoạn đầu. Kết quả được đánh giá bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm gồm BS.CKII Trần Thị Hợp, ThS.BS Trương Thị Thùy An, BS.CKII Đỗ Đức Linh và ThS.BS Vũ Văn Tân, mang đến quy trình tầm soát và tư vấn toàn diện, chính xác cho từng khách hàng.

Nếu bạn đang cần đặt lịch chụp nhũ ảnh hoặc muốn tư vấn về gói tầm soát phù hợp, hãy liên hệ 1900 2345 29 / 0971 088 897 hoặc đến trực tiếp Số 29 Hàn Thuyên, Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

1. Chụp nhũ ảnh có phát hiện ung thư không?

Có. Đây là phương pháp chính xác nhất để phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm, kể cả trước khi hình thành khối u qua vi vôi hóa. Tầm soát nhũ ảnh hàng năm từ tuổi 40 giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú lên đến 20-40%. Nhũ ảnh không chẩn đoán cuối cùng là ung thư hay không mà cần thêm sinh thiết nếu có tổn thương nghi ngờ.

2. Chụp nhũ ảnh và siêu âm vú khác nhau như thế nào?

Hai phương pháp bổ sung cho nhau, không thay thế nhau. Nhũ ảnh phát hiện vi vôi hóa và cấu trúc bất thường trong mô vú tốt hơn, được ưu tiên từ 40 tuổi. Siêu âm phân biệt u nang dịch và u đặc tốt hơn, không dùng tia xạ, phù hợp phụ nữ trẻ hoặc mô vú dày. Với mô vú dày, kết hợp cả hai cho kết quả toàn diện hơn.

3. Mô vú dày thì chụp nhũ ảnh có đau không?

Mô vú dày không làm thủ thuật đau hơn, nhưng có thể làm bạn nhạy cảm hơn một chút với áp lực ép. Cảm giác vẫn chỉ ở mức khó chịu nhẹ, không phải đau. Nếu bạn có mô vú dày, bác sĩ thường đề nghị thêm siêu âm vú để bổ sung, vì nhũ ảnh đơn thuần có thể bỏ sót tổn thương trong mô dày.

4. Chụp nhũ ảnh có hại không?

Chụp nhũ ảnh có hại không là lo lắng nhiều người có. Câu trả lời: liều tia X trong nhũ ảnh rất thấp (khoảng 0,4 mSv), tương đương phơi nắng tự nhiên khoảng 7 tuần. Hội Điện quang Hoa Kỳ và WHO đều xác nhận lợi ích phát hiện sớm ung thư vú vượt trội hoàn toàn so với nguy cơ từ liều tia X thấp này. Với phụ nữ mang thai, nên thông báo cho bác sĩ để cân nhắc thời điểm phù hợp.

5. Chụp nhũ ảnh hết bao nhiêu tiền?

Chi phí chụp nhũ ảnh dao động từ 200.000 – 400.000 đồng (nhũ ảnh 2D tại bệnh viện công) đến 600.000 – 1.200.000 đồng (nhũ ảnh 3D tại bệnh viện tư nhân). Gói tầm soát kết hợp nhũ ảnh và siêu âm thường từ 800.000 – 3.500.000 đồng tùy cơ sở. Liên hệ 1900 2345 29 để được báo giá cụ thể tại Trung tâm Vú Hano.

=================

Chụp nhũ ảnh là một trong những cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm ung thư vú, ngay cả khi chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào. Thủ thuật diễn ra nhanh chóng, chỉ khoảng 10-15 phút, ít gây khó chịu và có thể nhận kết quả trong ngày. Nếu bạn từ 40 tuổi trở lên hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao, đừng chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu bất thường mới đi kiểm tra. Chủ động tầm soát định kỳ chính là cách bảo vệ sức khỏe tuyến vú và tăng cơ hội điều trị thành công nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Liên hệ Trung tâm Vú Hano, Bệnh viện Đa Khoa Hà Nội qua 1900 2345 29 / 0971 088 897 để đặt lịch ngay hôm nay.

NGUỒN THAM KHẢO

1. American Cancer Society. What is a mammogram? Breast cancer screening [Internet]. Atlanta (GA): American Cancer Society; 2022 Jan 13 [cited 2026 May 30]. Available from: https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/mammograms.html
2. Aria A, Dinas K, Pratilas GC, Alipour S. The Breast Imaging-Reporting and Data System (BI-RADS) made easy. Iran J Radiol. 2022;19(1):e12155. doi:10.5812/iranjradiol.12155. https://brieflands.com/journals/ijradiology/articles/121155.pdf
3. American Cancer Society. ACS breast cancer screening guidelines [Internet]. Atlanta (GA): American Cancer Society; 2023 Dec 18 [cited 2026 May 30]. Available from: https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/american-cancer-society-recommendations-for-the-early-detection-of-breast-cancer.html