Thẻ: tử cung có vách ngăn

Tử cung có vách ngăn là một dạng bất thường bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ. Vách ngăn trong tử cung có thể gây sảy thai, sinh non hoặc thai nhi chậm phát triển. May mắn là tình trạng này có thể được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Hà Nội đi tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và phương pháp điều trị trong bài viết dưới đây!

Tử cung có vách ngăn là gì?

Tử cung có vách ngăn (Uterine Septum) là một dị tật bẩm sinh thuộc nhóm bất thường Müllerian, xảy ra do sự hợp nhất không hoàn toàn của ống Muller trong giai đoạn phát triển phôi thai. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh này là khoảng 2 – 3% ở độ tuổi sinh sản và là nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh hoặc sảy thai liên tiếp ở phụ nữ. (1)

Tử cung dị dạng do vách ngăn có thể không gây ảnh hưởng đến khả năng thụ thai, nhưng làm tăng nguy cơ sảy thai lên đến 25-30%, cao hơn gấp đôi so với phụ nữ có tử cung bình thường (10-15%). Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy gần 60% phụ nữ có vách ngăn tử cung gặp khó khăn trong việc mang thai hoặc có biến chứng thai kỳ.  

Hiện tượng này được chia làm 2 trường hợp nhẹ và nặng, cụ thể:

Tử cung có vách ngăn không hoàn toàn

• Đây là dạng nhẹ, trong đó vách ngăn chỉ chiếm một phần khoang tử cung, không chia tử cung thành hai phần tách biệt hoàn toàn.
• Tỷ lệ sảy thai ở phụ nữ có vách ngăn không hoàn toàn dao động từ 10-15%, tương đương với phụ nữ có tử cung bình thường.
• Nhiều phụ nữ có dạng này vẫn có thể mang thai tự nhiên mà không cần can thiệp y tế, nhưng nguy cơ sinh non hoặc thai nhi chậm phát triển cao hơn.

Hình ảnh tử cung có vách ngăn

Hình ảnh tử cung có vách ngăn thường được phát hiện rõ nhất qua siêu âm đầu dò âm đạo hoặc chụp HSG (chụp tử cung vòi trứng).

• Tử cung có vách ngăn không hoàn toàn: Siêu âm 2D/3D cho thấy buồng tử cung bị chia thành hai phần bởi một vách mỏng chạy từ đáy xuống một phần, tạo hình “trái tim ngược” hoặc chữ Y ở mặt cắt ngang.
• Tử cung có vách ngăn hoàn toàn: Vách ngăn chạy suốt từ đáy đến cổ tử cung, chia thành hai buồng riêng biệt, nhìn giống “hai tử cung nhỏ”.

Hình ảnh MRI hoặc nội soi buồng tử cung (hysteroscopy) giúp chẩn đoán chính xác 100 %. Phát hiện sớm đặc biệt quan trọng khi tử cung có vách ngăn khi mang thai, vì dễ gây sảy thai, sinh non hoặc thai ngôi ngang.

Tử cung có vách ngăn hoàn toàn

• Trong trường hợp này, vách ngăn kéo dài toàn bộ khoang tử cung, chia tử cung thành hai khoang riêng biệt. Đây là dạng nghiêm trọng nhất, làm giảm đáng kể không gian làm tổ và phát triển của phôi thai.
• Tỷ lệ sảy thai ở phụ nữ có vách ngăn hoàn toàn lên đến 60-80% nếu không điều trị.
• Khoảng 90% phụ nữ bị tử cung dị dạng do vách ngăn hoàn toàn cần phẫu thuật chỉnh hình để cải thiện khả năng sinh sản.

Nguyên nhân tử cung có vách ngăn

Bình thường, tử cung được hình thành từ hai ống Müllerian, chúng hợp nhất lại để tạo thành một khoang tử cung hoàn chỉnh. Tuy nhiên, nếu quá trình này không diễn ra đúng cách, một phần hoặc toàn bộ khoang tử cung bị chia cắt bởi một vách ngăn. Nguyên nhân khiến tử cung dị dạng do vách ngăn là:

• Bất thường trong quá trình hợp nhất ống Müllerian: Quá trình phát triển tử cung bị gián đoạn, khiến hai nửa tử cung không hợp nhất hoàn toàn, dẫn đến hình thành vách ngăn.
• Di truyền: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ mắc có thể cao hơn ở phụ nữ có người thân trong gia đình từng gặp tình trạng này.
• Tác động từ môi trường: Tiếp xúc với các hóa chất nội tiết tố hoặc thuốc trong thai kỳ, đặc biệt là Diethylstilbestrol (DES) – một loại hormone tổng hợp trước đây từng được sử dụng để ngăn ngừa sảy thai, có thể làm tăng nguy cơ dị tật tử cung ở thai nhi nữ.
• Bất thường về gen liên quan đến sự phát triển cơ quan sinh sản: Một số đột biến gen liên quan đến sự phát triển của hệ sinh dục nữ có thể dẫn đến dị dạng tử cung, trong đó có vách ngăn tử cung.

Như vậy, đây là một dị tật bẩm sinh không thể phòng tránh từ trước. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể giúp phụ nữ cải thiện khả năng sinh sản và giảm nguy cơ biến chứng thai kỳ.

Tử cung có vách ngăn là một dị tật bẩm sinh của hệ sinh dục nữ, hình thành ngay từ giai đoạn phôi thai. Dưới đây là các nguyên nhân tử cung có vách ngăn giúp người đọc dễ hiểu và dễ theo dõi:

• Rối loạn quá trình phát triển ống Müller trong thời kỳ bào thai: Ở giai đoạn hình thành cơ quan sinh dục, hai ống Müller cần hợp nhất và tiêu biến phần vách ngăn ở giữa để tạo thành một khoang tử cung hoàn chỉnh. Khi quá trình này diễn ra không trọn vẹn, phần mô còn sót lại sẽ tạo thành vách ngăn trong buồng tử cung.
• Sự tiêu biến vách ngăn không hoàn toàn: Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tử cung có vách ngăn không hoàn toàn, trong đó vách chỉ chiếm một phần buồng tử cung. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện khi khám hiếm muộn hoặc sảy thai tái diễn.
• Yếu tố bẩm sinh và di truyền: Một số nghiên cứu cho thấy các yếu tố di truyền hoặc bất thường nhiễm sắc thể có thể ảnh hưởng đến sự hình thành tử cung, làm tăng nguy cơ xuất hiện dị tật tử cung có vách ngăn.
• Rối loạn nội tiết trong giai đoạn phát triển thai nhi: Sự mất cân bằng hormone trong thời kỳ bào thai có thể tác động đến quá trình hợp nhất và phát triển của tử cung, góp phần hình thành vách ngăn.
• Ảnh hưởng đến khả năng mang thai: Trong trường hợp tử cung có vách ngăn khi mang thai, vách ngăn thường có hệ thống mạch máu kém phát triển, làm giảm khả năng làm tổ của phôi thai và tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc thai chậm phát triển.
  

Việc nhận biết sớm các nguyên nhân tử cung có vách ngăn giúp phụ nữ chủ động thăm khám và có hướng can thiệp kịp thời, đặc biệt khi có kế hoạch sinh con hoặc gặp vấn đề về sinh sản.

>> Xem thêm: niêm mạc tử cung mỏng

Tử cung có vách ngăn khi mang thai có nguy hiểm không?

Theo ThS. BS Nguyễn Thị Thu – Chuyên gia hỗ trợ sinh sản tại Trung tâm Hiếm muộn & Y học giới tính – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội: “Tử cung có vách ngăn không ảnh hưởng đến khả năng thụ thai, nhưng lại làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non và các biến chứng thai kỳ.”

Theo thống kê, tỷ lệ sảy thai ở phụ nữ có bệnh này dao động từ 25-47%, cao hơn nhiều so với tỷ lệ sảy thai trung bình (10-20%) ở phụ nữ bình thường.(2)

Nguy cơ sảy thai liên tiếp

• Do vách ngăn tử cung là mô xơ không có nhiều mạch máu nuôi dưỡng, nếu phôi làm tổ tại đây thì thai nhi không được cung cấp đủ dinh dưỡng và oxy, dễ dẫn đến sảy thai.
• Khoảng 60% phụ nữ bị sảy thai liên tiếp có liên quan đến bất thường tử cung, trong đó tử cung có vách ngăn là nguyên nhân phổ biến nhất.
• Sảy thai do vách ngăn tử cung thường xảy ra trong tam cá nguyệt thứ hai (từ tuần 13-26), trong khi sảy thai do nguyên nhân khác thường xảy ra sớm hơn.

Nguy cơ sinh non

• Khiến không gian tử cung bị chia cắt, làm hạn chế sự phát triển của thai nhi.
• Khoảng 20-25% phụ nữ có tử cung dị dạng do vách ngăn sinh non trước 37 tuần tuổi thai, trong khi tỷ lệ này ở phụ nữ bình thường chỉ khoảng 10%.
• Sinh non có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho trẻ như suy hô hấp, nhẹ cân, chậm phát triển trí tuệ và tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính sau này.

Thai nhi chậm phát triển do không gian tử cung bị giới hạn

• Vách ngăn tử cung cản trở sự giãn nở của tử cung, khiến thai nhi có ít không gian để phát triển.
• Một nghiên cứu cho thấy, 15-20% thai nhi phát triển chậm trong tử cung có liên quan đến bất thường tử cung.
• Trẻ sinh ra thường nhẹ cân hơn 10-20% so với trẻ có mẹ có tử cung bình thường.

Tăng nguy cơ ngôi thai bất thường và sinh khó

• Thai nhi có thể không thể xoay đầu về đúng vị trí do không gian trong tử cung bị hạn chế, dẫn đến các tình trạng như:
• Ngôi mông (thai nhi quay mông xuống dưới thay vì đầu)
• Ngôi ngang (thai nhi nằm ngang thay vì dọc)

• Tỷ lệ ngôi thai bất thường ở phụ nữ là 20-30%, trong khi con số này ở phụ nữ bình thường chỉ khoảng 3-4%.
• Ngôi thai bất thường làm tăng nguy cơ sinh mổ, băng huyết sau sinh và chấn thương sản khoa.

Tử cung có vách ngăn không cản trở quá trình thụ thai nhưng làm tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ. Vì vậy, phụ nữ có tử cung bị dị dạng do vách ngăn cần được theo dõi thai kỳ sát sao, có kế hoạch sinh nở phù hợp để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

>> Xem thêm: Xét nghiệm AMH: Chỉ số bao nhiêu là bình thường?

Cách nhận biết tử cung có vách ngăn

Đây là một dị dạng bẩm sinh và thường không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn phụ nữ chỉ phát hiện bệnh khi gặp khó khăn trong việc mang thai, sảy thai liên tiếp hoặc đi khám sức khỏe sinh sản. Theo thống kê, hơn 90% trường hợp tử cung dị dạng do vách ngăn chỉ được chẩn đoán khi thăm khám chuyên sâu.

Dấu hiệu lâm sàng và triệu chứng

Mặc dù điều này không gây đau đớn hay triệu chứng nghiêm trọng, nhưng một số phụ nữ có thể gặp các dấu hiệu sau:

• Rối loạn kinh nguyệt: Một số trường hợp có chu kỳ kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh dữ dội.
• Sảy thai liên tiếp: Đây là nguyên nhân gây ra khoảng 15-25% các ca sảy thai liên tiếp.
• Thai lưu hoặc sinh non: Nguy cơ sinh non hoặc thai chết lưu cao hơn so với phụ nữ có tử cung bình thường.
• Khó thụ thai: Khoảng 10-15% phụ nữ vô sinh có liên quan đến tử cung có vách ngăn, do bào thai khó bám vào niêm mạc tử cung.
• Ngôi thai bất thường: Tăng nguy cơ ngôi mông, ngôi ngang, dẫn đến sinh khó.

Tuy nhiên, những triệu chứng này có thể bị nhầm lẫn với các bệnh lý phụ khoa khác. Vì vậy, để chẩn đoán chính xác, phụ nữ cần thực hiện các phương pháp hình ảnh y khoa.

Tử cung có vách ngăn trên siêu âm

Siêu âm là phương pháp phổ biến giúp phát hiện tử cung có vách ngăn. Một số kỹ thuật chẩn đoán gồm:

Siêu âm 2D hoặc 3D qua đường âm đạo:

• Cho phép quan sát cấu trúc tử cung và xác định có vách ngăn hay không.
• Độ chính xác khoảng 75-85% trong việc phát hiện tử cung có vách ngăn.

Siêu âm Doppler màu:

• Đánh giá lưu lượng máu đến tử cung, xác định vùng có vách ngăn.
• Hữu ích trong việc xác định mức độ ảnh hưởng đến khả năng mang thai.

Chụp cộng hưởng từ (MRI):

• Phương pháp chính xác nhất, có thể xác định chiều dài và độ dày của vách ngăn.
• Được khuyến cáo cho những trường hợp có nghi ngờ tử cung dị dạng nặng.

Chụp X-quang tử cung vòi trứng có cản quang (HSG):

• Giúp bác sĩ quan sát hình dạng tử cung, xác định vách ngăn có ảnh hưởng đến ống dẫn trứng hay không.
• Tỷ lệ phát hiện tử cung dị dạng do vách ngăn lên đến 90% khi kết hợp với siêu âm 3D.

Tử cung có vách ngăn có thể không có triệu chứng hoặc chỉ phát hiện khi gặp vấn đề về thai sản. Do đó, nếu có tiền sử sảy thai, sinh non hoặc khó thụ thai, phụ nữ nên đi khám chuyên khoa sớm để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.

>> Xem thêm: Xét nghiệm AMH giá bao nhiêu? Bảng giá mới nhất 2025

Cách điều trị tử cung có vách ngăn hiệu quả

Tử cung có vách ngăn là một dị dạng bẩm sinh, nhưng có thể điều trị hiệu quả bằng can thiệp phẫu thuật. Theo nghiên cứu của Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM), phẫu thuật cắt vách ngăn tử cung giúp tăng tỷ lệ mang thai từ 20-30% lên đến 60-80%, đặc biệt ở phụ nữ có tiền sử sảy thai liên tiếp.

Khi nào cần điều trị tử cung có vách ngăn?

Không phải tất cả trường hợp tử cung có vách ngăn đều cần điều trị. Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật khi:

• Sảy thai liên tiếp từ 2 lần trở lên mà không tìm ra nguyên nhân khác.
• Khó thụ thai dù đã kiểm tra các nguyên nhân vô sinh khác.
• Thai chậm phát triển, sinh non hoặc thai lưu trong các lần mang thai trước.
• Tử cung có vách ngăn lớn (>10mm) ảnh hưởng đến khoang tử cung.

>> Xem thêm: Thụ tinh ống nghiệm IVF là gì? Chi Phí & và Quy Trình Thực Hiện 2025

Phẫu thuật nội soi cắt vách ngăn tử cung

Phương pháp phổ biến nhất hiện nay là nội soi buồng tử cung cắt vách ngăn (Hysteroscopic Metroplasty). Đây là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, giúp loại bỏ vách ngăn mà không cần phẫu thuật mở bụng.

Quy trình thực hiện:

• Gây mê nhẹ, bệnh nhân không cảm thấy đau đớn.
• Bác sĩ đưa dụng cụ nội soi vào tử cung qua đường âm đạo.
• Dùng dao điện hoặc laser để cắt vách ngăn.
• Thời gian phẫu thuật từ 30-60 phút.

Ưu điểm:

• Tỷ lệ thành công cao (80-90%), cải thiện khả năng mang thai.
• Thời gian phục hồi nhanh, xuất viện sau 24 giờ.
• Ít biến chứng, không để lại sẹo tử cung.

Nhược điểm:

• Một số trường hợp cần đặt vòng chống dính tử cung sau mổ để tránh sẹo dính.
• Sau phẫu thuật 3-6 tháng mới nên mang thai, để tử cung hồi phục hoàn toàn.

Theo dõi sau phẫu thuật và chuẩn bị mang thai

Sau khi cắt vách ngăn, phụ nữ cần theo dõi sức khỏe kỹ lưỡng để đảm bảo tử cung hồi phục tốt.

Hướng dẫn sau phẫu thuật:

• Nghỉ ngơi 1-2 ngày, tránh vận động mạnh.
• Kiêng quan hệ tình dục ít nhất 1 tháng để tránh nhiễm trùng.
• Tái khám sau 1 tháng để đánh giá mức độ hồi phục.
• Siêu âm kiểm tra tử cung trước khi mang thai lại.

Tỷ lệ mang thai sau phẫu thuật:

• Khoảng 60-80% phụ nữ có thể mang thai tự nhiên trong vòng 1 năm sau phẫu thuật.
• Tỷ lệ sinh con khỏe mạnh lên đến 70-85%, giảm nguy cơ sảy thai và sinh non.

Phẫu thuật nội soi là phương pháp an toàn, hiệu quả, giúp phụ nữ có tử cung vách ngăn tăng cơ hội mang thai và sinh con khỏe mạnh. Việc theo dõi sau phẫu thuật cũng rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho thai kỳ.

Bệnh viện Đa khoa Hà Nội là một trong những cơ sở y tế uy tín, cung cấp các dịch vụ khám và điều trị chuyên sâu về sức khỏe sinh sản. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện hiện đang triển khai các dịch vụ khám sàng lọc trước hôn nhân, khám sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ, giúp phát hiện sớm các vấn đề ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Đặc biệt, Trung tâm Hiếm muộn & Y học giới tính của bệnh viện còn là địa chỉ tin cậy trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, áp dụng các phương pháp tiên tiến như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), mang lại cơ hội làm cha mẹ cho hàng nghìn cặp vợ chồng hiếm muộn. Với phương châm “Khám với chuyên gia – Tận tâm như người nhà”, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cam kết mang đến dịch vụ y tế chất lượng cao, giúp bạn an tâm trong hành trình tìm kiếm con yêu.

>> Xem thêm: Sinh Con Theo Ý Muốn: Bí Quyết Sinh Trai Gái Hiệu Quả 2025

Liên hệ 1900 2345 29 / 0981 500 770 để giải đáp thắc mắc về tử cung có vách ngăn cũng như nhận tư vấn trực tiếp từ các bác sĩ chuyên khoa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tử cung có vách ngăn có sinh thường được không?

Tử cung có vách ngăn có thể khiến thai nhi có ít không gian phát triển, dễ dẫn đến ngôi thai bất thường. Nếu vách ngăn nhỏ, thai nhi quay đầu thuận lợi, mẹ vẫn có thể sinh thường. Tuy nhiên, đa số trường hợp được chỉ định sinh mổ để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

2. Có ai bị vách ngăn tử cung mà vẫn sinh con khỏe mạnh ko?

Có. Nếu vách ngăn nhỏ và không ảnh hưởng đến thai kỳ, phụ nữ vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh. Tuy nhiên, theo thống kê, 60-70% phụ nữ có vách ngăn tử cung gặp biến chứng thai kỳ, như sảy thai, sinh non. Điều quan trọng là cần được theo dõi sát sao bởi bác sĩ.

3. Tử cung có vách ngăn có sao không?

Tử cung có vách ngăn không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể gây sảy thai liên tiếp, khó mang thai hoặc thai nhi chậm phát triển. Nếu không ảnh hưởng đến khả năng mang thai, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi. Nếu gây biến chứng, phẫu thuật nội soi cắt vách ngăn là lựa chọn tối ưu.

4. Tử cung có vách ngăn có thể chữa khỏi không?

Có. Hiện nay, phẫu thuật nội soi buồng tử cung là phương pháp hiệu quả nhất để cắt vách ngăn tử cung. Tỷ lệ thành công lên đến 80-90%, giúp phụ nữ tăng cơ hội mang thai và sinh con an toàn. Sau phẫu thuật, cần theo dõi và kiểm tra trước khi có thai trở lại.

5. Sau phẫu thuật bao lâu có thể mang thai?

Thông thường, bác sĩ khuyến nghị nên đợi ít nhất 3-6 tháng sau phẫu thuật để tử cung hồi phục hoàn toàn trước khi mang thai. Siêu âm kiểm tra buồng tử cung là bước quan trọng để đảm bảo không có sẹo dính hay bất thường nào trước khi thụ thai.

NGUỒN THAM KHẢO:

1. “Uterine septum and reproductive outcome. From diagnosis to treatment. How, why, when?”, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9612864/#:~:text=It%20has%20a%20prevalence%20of,et%20al.%2C%202019 (24/3/2025)
2. “TOP 8 vấn đề thường gặp ở tử cung khi mang thai và cách xử lý”, https://hellobacsi.com/mang-thai/thai-ky/suc-khoe-khi-mang-thai/top-8-van-de-thuong-gap-o-tu-cung-khi-mang-thai-va-cach-xu-ly/  (24/3/2025)