Thẻ: teo tinh hoàn

Teo tinh hoàn có thể ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng, nhưng không phải cứ teo tinh hoàn là mất khả năng có con. Nếu chỉ teo một bên, tinh hoàn còn lại vẫn có thể duy trì chức năng sinh sản. Ngay cả khi teo cả hai bên, nam giới vẫn có thể được đánh giá và cân nhắc các phương pháp hỗ trợ sinh sản tùy tình trạng thực tế.

Điều quan trọng là xác định nguyên nhân gây teo, mức độ ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn và khả năng sản xuất tinh trùng. Thăm khám nam khoa, xét nghiệm tinh dịch và một số kiểm tra cần thiết sẽ giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Teo tinh hoàn là gì?

Khái niệm và phân loại teo tinh hoàn

Teo tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn giảm kích thước so với bình thường, đồng thời có thể làm suy giảm khả năng sản xuất tinh trùng và testosterone. Ở nam giới trưởng thành, thể tích mỗi tinh hoàn thường khoảng 15-25 ml. Hai bên có thể chênh lệch nhẹ, nhưng nếu tinh hoàn nhỏ rõ rệt kèm suy giảm chức năng, bác sĩ có thể đánh giá là teo tinh hoàn.

Tình trạng này được chia thành:

• Teo tinh hoàn 1 bên: Chỉ một bên bị ảnh hưởng. Khả năng sinh sản vẫn có thể được duy trì nếu tinh hoàn còn lại hoạt động tốt.
• Teo tinh hoàn 2 bên: Cả hai tinh hoàn đều bị ảnh hưởng, nguy cơ suy giảm sản xuất tinh trùng và testosterone cao hơn.

Dấu hiệu nhận biết

Một số dấu hiệu có thể gợi ý teo tinh hoàn:

• Tinh hoàn nhỏ hơn bình thường: Một bên nhỏ rõ rệt hoặc cả hai bên đều có kích thước nhỏ.
• Thay đổi độ chắc: Tinh hoàn có thể mềm, nhão hơn bình thường.
• Siêu âm Doppler bất thường: Có thể ghi nhận thể tích tinh hoàn giảm và một số thay đổi ở mô tinh hoàn hoặc lượng máu tưới đến tinh hoàn.

Tuy nhiên, không nên tự đánh giá teo tinh hoàn chỉ dựa vào kích thước bên ngoài. Thăm khám nam khoa và siêu âm Doppler giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng và mức độ ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn.

Nguyên nhân khiến tinh hoàn bị teo

Giãn tĩnh mạch thừng tinh và tinh hoàn ẩn

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một nguyên nhân thường gặp có thể ảnh hưởng đến kích thước và chức năng tinh hoàn. Tình trạng này làm máu ứ lại, khiến nhiệt độ quanh tinh hoàn tăng và có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng theo thời gian. Bệnh thường gặp ở bên trái nhưng cũng có thể xuất hiện ở cả hai bên.

Tinh hoàn ẩn là tình trạng tinh hoàn không xuống bìu đúng vị trí. Do nhiệt độ trong ổ bụng và ống bẹn cao hơn bìu, tinh hoàn ẩn kéo dài có thể làm tổn thương mô sinh tinh và tăng nguy cơ teo tinh hoàn.

Teo tinh hoàn sau quai bị và viêm nhiễm

Viêm tinh hoàn do quai bị có thể gây tổn thương mô tinh hoàn, đặc biệt ở nam giới sau tuổi dậy thì. Sau đợt viêm, tinh hoàn có thể dần nhỏ lại trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Ngoài ra, viêm tinh hoàn hoặc viêm mào tinh hoàn do nhiễm khuẩn nếu không được điều trị phù hợp cũng có thể gây tổn thương tinh hoàn và ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh.

Chấn thương, xoắn tinh hoàn và rối loạn nội tiết

Xoắn tinh hoàn làm gián đoạn nguồn máu đến tinh hoàn và là một tình trạng cấp cứu. Nếu không được xử trí kịp thời, mô tinh hoàn có thể tổn thương không hồi phục và dẫn đến teo. Vì vậy, đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội cần được đi khám cấp cứu ngay.

Bên cạnh đó, rối loạn nội tiết làm giảm các hormone cần thiết cho hoạt động của tinh hoàn cũng có thể khiến tinh hoàn nhỏ dần. Việc sử dụng kéo dài steroid đồng hóa cũng có thể ức chế hoạt động tự nhiên của tinh hoàn, dẫn đến teo tinh hoàn và suy giảm khả năng sản xuất tinh trùng.

Bị teo tinh hoàn có con được không?

Teo tinh hoàn 1 bên có con được không?

Nam giới teo tinh hoàn 1 bên vẫn có thể có con, đặc biệt khi tinh hoàn còn lại hoạt động bình thường. Mỗi bên tinh hoàn có khả năng sản xuất tinh trùng riêng, vì vậy bên lành có thể đảm nhiệm phần lớn chức năng sinh sản.

Một số trường hợp vẫn có tinh dịch đồ bình thường hoặc chỉ giảm nhẹ và có thể thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, không thể đánh giá khả năng sinh sản chỉ dựa vào kích thước tinh hoàn. Tinh dịch đồ và các xét nghiệm cần thiết mới giúp xác định chính xác hơn.

Teo cả 2 bên tinh hoàn – Cơ hội có con còn không?

Teo cả 2 bên thường ảnh hưởng nhiều hơn đến khả năng sản xuất tinh trùng và làm tăng nguy cơ vô tinh không do tắc nghẽn. Tuy nhiên, tinh hoàn teo không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không còn khả năng sinh tinh.

Ở một số trường hợp, vẫn có những vùng mô tinh hoàn còn hoạt động và sản xuất được tinh trùng với số lượng rất ít. Micro-TESE có thể được thực hiện để tìm và lấy tinh trùng từ những vùng mô này, sau đó sử dụng cho ICSI.

Vì vậy, ngay cả khi teo cả 2 bên, nam giới vẫn có thể còn cơ hội có con sinh học. Khả năng thực tế cần được đánh giá dựa trên nguyên nhân, mức độ tổn thương và kết quả thăm khám.

Những yếu tố quyết định khả năng sinh sản

Teo tinh hoàn phải làm sao? 4 giải pháp điều trị

Giải pháp 1: Điều trị nội khoa

Điều trị bằng thuốc được cân nhắc khi teo tinh hoàn liên quan đến rối loạn hormone có khả năng điều chỉnh, đặc biệt trong trường hợp suy giảm hormone do hoạt động của tuyến yên hoặc vùng não kiểm soát hormone sinh sản bị ảnh hưởng.

Bác sĩ có thể sử dụng các thuốc kích thích hormone sinh sản để hỗ trợ quá trình sản xuất tinh trùng trong một số trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, mô tinh hoàn đã tổn thương hoặc xơ hóa hoàn toàn không thể phục hồi chỉ bằng thuốc. Hiệu quả phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương của từng người.

Giải pháp 2: Phẫu thuật điều trị nguyên nhân

Nếu teo tinh hoàn liên quan đến nguyên nhân có thể phẫu thuật, chẳng hạn giãn tĩnh mạch thừng tinh, điều trị nguyên nhân có thể giúp hạn chế tổn thương tiếp diễn và cải thiện môi trường hoạt động của tinh hoàn.

Với giãn tĩnh mạch thừng tinh, vi phẫu thắt tĩnh mạch giúp xử lý các tĩnh mạch bị giãn đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến mạch máu và mô lành xung quanh. Mục tiêu chính là cải thiện chức năng tinh hoàn và chất lượng tinh trùng, không phải đưa kích thước tinh hoàn trở lại như ban đầu.

Giải pháp 3: Micro-TESE tìm tinh trùng

Micro-TESE là phương pháp lấy tinh trùng bằng vi phẫu, được cân nhắc ở nam giới vô tinh không do tắc nghẽn, trong đó có những trường hợp teo tinh hoàn nặng cả 2 bên.

Bác sĩ sử dụng kính vi phẫu để tìm những vùng mô tinh hoàn còn khả năng sản xuất tinh trùng. Nếu tìm thấy, tinh trùng có thể được lấy và bảo quản để sử dụng cho ICSI.

Phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa trong những trường hợp tinh dịch không có tinh trùng nhưng vẫn còn khả năng sinh tinh khu trú trong tinh hoàn.

Giải pháp 4: IVF/ICSI hỗ trợ sinh sản

Khi đã tìm được tinh trùng từ tinh dịch hoặc qua micro-TESE, IVF kết hợp ICSI có thể được sử dụng để tạo phôi.

Với ICSI, một tinh trùng được tiêm trực tiếp vào noãn để hỗ trợ thụ tinh. Phương pháp này phù hợp khi số lượng tinh trùng rất ít hoặc chất lượng tinh trùng không đủ để thụ tinh theo cách thông thường.

Kết quả điều trị còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là tuổi và khả năng sinh sản của người vợ, chất lượng tinh trùng thu được và tình trạng cụ thể của hai vợ chồng.

Trung tâm IVF Hà Nội và Đơn nguyên Nam khoa – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội phối hợp trong thăm khám, đánh giá và điều trị các vấn đề sức khỏe sinh sản nam giới, từ teo tinh hoàn, tinh trùng yếu, ít tinh trùng đến vô tinh. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được tư vấn điều trị nguyên nhân hoặc các phương pháp hỗ trợ sinh sản như micro-TESE và IVF/ICSI khi có chỉ định.

Khi nào cần đi khám và kiểm tra chức năng tinh hoàn?

Khi nào nam giới nên đi khám Nam khoa?

Nam giới nên đi khám chuyên khoa Tiết niệu – Nam học khi nhận thấy một hoặc cả hai tinh hoàn nhỏ bất thường, mềm nhão hoặc có thay đổi so với trước. Những trường hợp từng bị viêm tinh hoàn do quai bị sau tuổi dậy thì, xoắn tinh hoàn hoặc phẫu thuật vùng bẹn – bìu cũng nên được kiểm tra định kỳ.

Ngoài ra, cần thăm khám khi tinh dịch đồ có kết quả bất thường, đặc biệt là ít hoặc không có tinh trùng. Các cặp vợ chồng chưa có thai sau 12 tháng quan hệ đều đặn không tránh thai cũng nên đi khám; thời gian này có thể rút xuống 6 tháng nếu người vợ trên 35 tuổi.

Nam giới có biểu hiện giảm ham muốn, mệt mỏi hoặc giảm khối cơ kéo dài không rõ nguyên nhân cũng nên được đánh giá để kiểm tra chức năng tinh hoàn và hormone.

Các xét nghiệm đánh giá chức năng tinh hoàn và chất lượng tinh trùng

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm:

• Siêu âm Doppler bìu: Đánh giá kích thước, cấu trúc và lượng máu đến tinh hoàn, đồng thời phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh.
• Tinh dịch đồ: Kiểm tra số lượng, khả năng di động và hình dạng của tinh trùng. Thông thường nên thực hiện ít nhất 2 lần, cách nhau khoảng 2-3 tháng.
• Xét nghiệm hormone: Gồm FSH, LH, Testosterone tổng, Inhibin B và Prolactin, giúp đánh giá hoạt động của tinh hoàn và tìm nguyên nhân bất thường.
• Xét nghiệm di truyền: Karyotype và kiểm tra vi mất đoạn nhiễm sắc thể Y có thể được chỉ định ở nam giới vô tinh hoặc có số lượng tinh trùng rất thấp.

Thăm khám và điều trị teo tinh hoàn tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nội

Trung tâm IVF Hà Nội và Đơn nguyên Nam khoa – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội là hai đơn vị phối hợp trong thăm khám và điều trị các vấn đề sức khỏe sinh sản nam giới. Người bệnh được đánh giá nguyên nhân teo tinh hoàn, kiểm tra chức năng sinh sản và tư vấn hướng điều trị phù hợp với tình trạng thực tế.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nguyên nhân, theo dõi khả năng sinh tinh hoặc cân nhắc các phương pháp hỗ trợ sinh sản như micro-TESE và IVF/ICSI khi có chỉ định. Việc thăm khám sớm đặc biệt quan trọng với nam giới đang mong muốn có con, bởi khả năng sinh sản có thể phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương của tinh hoàn. Liên hệ hotline 0981 500 770 / 1900 2345 29 để nhận  tư vấn và đặt lịch khám.

Câu hỏi thường gặp

Teo một bên tinh hoàn có sinh con được không?

Có khả năng. Khi bên tinh hoàn còn lại hoạt động bình thường, cơ thể vẫn có thể sản xuất đủ tinh trùng để thụ thai tự nhiên. Tinh dịch đồ là xét nghiệm duy nhất xác nhận chính xác điều này – không thể kết luận chỉ qua quan sát bên ngoài.

Teo tinh hoàn bên trái có con được không?

Phụ thuộc vào chức năng của tinh hoàn bên phải và kết quả tinh dịch đồ tổng thể. Teo bên trái thường gặp hơn bên phải, một phần liên quan đến giãn tĩnh mạch thừng tinh bên trái – tình trạng có thể can thiệp phẫu thuật. Điều trị nguyên nhân có thể cải thiện chất lượng tinh trùng và hỗ trợ khả năng có con.

Teo tinh hoàn sau biến chứng quai bị có chữa được không?

Mô tinh hoàn đã xơ hóa hoàn toàn không thể tái tạo. Tuy nhiên:

• Teo 1 bên do quai bị, bên còn lại bình thường: khả năng có con tự nhiên vẫn còn, cần xác nhận qua tinh dịch đồ.
• Teo cả 2 bên nhưng còn một phần mô sinh tinh: micro-TESE có thể tìm được tinh trùng ở một số trường hợp để kết hợp IVF/ICSI.

Tiêm vaccine phòng quai bị là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất để tránh biến chứng viêm tinh hoàn từ đầu.

Teo tinh hoàn có làm giảm ham muốn và sinh lý nam không?

Có thể, nhưng không phải mọi trường hợp. Teo 1 bên thường không gây suy giảm testosterone đáng kể nếu bên còn lại bình thường. Teo cả 2 bên nặng có thể ảnh hưởng đến nội tiết, biểu hiện qua giảm ham muốn, mệt mỏi, giảm khối cơ. Cần xét nghiệm nội tiết xác nhận trước khi can thiệp – không tự bổ sung testosterone vì điều này có thể ức chế trục sinh sản và làm giảm sinh tinh.

====================================

Teo tinh hoàn không đồng nghĩa với vô sinh. Khả năng có con của từng người phụ thuộc vào phạm vi tổn thương, nguyên nhân cụ thể và các xét nghiệm chức năng. Điều quan trọng là được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện thay vì tự kết luận, phát hiện sớm và xác định đúng nguyên nhân là nền tảng để lựa chọn giải pháp phù hợp và tăng cơ hội có con cho các cặp đôi.