Thẻ: giang mai lây qua đường nào

Giang mai là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) nguy hiểm nhất, do vi khuẩn Treponema pallidum gây ra. Bệnh có thể lây nhiễm qua quan hệ tình dục không an toàn, tiếp xúc trực tiếp với vết loét, từ mẹ sang con hoặc qua đường máu. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, giang mai có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng đến tim, não, thần kinh và thậm chí tử vong. Vậy giang mai lây qua đường nào? Làm sao để phòng tránh bệnh hiệu quả? Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Hà Nội đi tìm hiểu ngay!

Giang mai là gì?

Giang mai là một bệnh nhiễm khuẩn mãn tính, lây chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không điều trị kịp thời. Bệnh do vi khuẩn Treponema pallidum gây ra và diễn tiến qua nhiều giai đoạn, từ săng giang mai giai đoạn đầu đến tổn thương nặng ở hệ thần kinh, tim mạch và các cơ quan nội tạng. (1)

Bệnh dễ lây lan và có thể không có triệu chứng trong nhiều năm, gây khó khăn cho việc phát hiện sớm. Nếu không được điều trị kịp thời, có khoảng 25% người mắc giang mai có thể bị tổn thương thần kinh, tim mạch, thậm chí là tử vong.

Bởi vậy, bệnh giang mai lây truyền qua đường nào là vấn đề được rất nhiều người quan tâm.

Bệnh giang mai lây qua đường nào? 4 con đường lây nhiễm phổ biến

Quan hệ tình dục không an toàn – Nguyên nhân chính gây bệnh giang mai

• Con đường này chiếm hơn 90% các ca lây nhiễm
• Lây qua quan hệ âm đạo, hậu môn, miệng
• Vi khuẩn Treponema pallidum xâm nhập qua niêm mạc sinh dục hoặc các vết trầy xước khi quan hệ.
• Quan hệ bằng miệng vẫn có nguy cơ lây nhiễm giang mai, gây săng giang mai ở lưỡi, miệng.
• Dùng bao cao su giúp giảm nguy cơ, nhưng không bảo vệ 100% do vi khuẩn có thể tồn tại ngoài vùng tiếp xúc.

>> Xem thêm: Sùi mào gà ở nam

Lây qua tiếp xúc với vết loét giang mai

Săng giang mai chứa hàng triệu vi khuẩn. Nguy cơ cao lây nhiễm nếu chạm vào vết loét bằng tay, miệng hoặc vùng da có tổn thương của người bị bệnh

• Vết loét không gây đau, nhưng chứa nồng độ vi khuẩn cao.
• Chạm vào vùng bị nhiễm bệnh, dù không quan hệ tình dục, vẫn có nguy cơ lây lan.
• Dễ dàng lây qua hôn môi, dùng chung dao cạo râu, khăn mặt nếu có vết thương hở.

Lây truyền từ mẹ sang con – Giang mai bẩm sinh

Theo CDC Hoa Kỳ, các trường hợp giang mai bẩm sinh đã tăng gấp 3 lần trong một vài năm gần đây với hơn 3.800 ca bệnh trong năm 2023. Tỷ lệ lây truyền lên đến 80% nếu mẹ không điều trị. Có nguy cơ sảy thai, thai chết lưu hoặc dị tật bẩm sinh. (2)

• Thai nhi nhiễm bệnh qua nhau thai khi mẹ mắc giang mai trong thai kỳ.
• Trẻ sơ sinh có thể mắc giang mai bẩm sinh, gây viêm loét da, viêm phổi, dị tật xương, não.
• Thai phụ cần xét nghiệm giang mai trong tam cá nguyệt đầu tiên để có biện pháp điều trị kịp thời.

Lây nhiễm qua đường máu và vật dụng cá nhân

• Truyền máu từ người mắc giang mai có thể gây nhiễm bệnh
• Sử dụng chung kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng làm tăng nguy cơ lây nhiễm
• Mặc dù hiếm gặp, giang mai vẫn có thể lây qua đường máu khi truyền máu từ người bệnh.
• Dùng chung vật dụng cá nhân có dính dịch tiết hoặc máu của người nhiễm bệnh cũng là một nguy cơ.

>> Xem thêm: Sùi mào gà ở nữ

Triệu chứng giang mai qua các giai đoạn

ThS. BS Nguyễn Văn Luyện – Đơn nguyên Nam khoa Bệnh viện Đa khoa Hà Nội cho biết: “Sau khi tiếp xúc với vi khuẩn giang mai thì nó ủ bệnh rất lâu, thường từ 14 – 90 ngày. Khi phát bệnh sẽ biểu hiện qua 4 giai đoạn: Giai đoạn đầu, giai đoạn 2, giai đoạn tiềm ẩn, giai đoạn cuối.”

Dấu hiệu giang mai giai đoạn đầu

• Xuất hiện săng giang mai, vết loét tròn, không đau, bề mặt nhẵn, có viền cứng.
• Thường xuất hiện ở dương vật, hậu môn, miệng hoặc môi, nơi tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn.
• Sưng hạch bạch huyết ở vùng bẹn hoặc cổ, nhưng không gây đau.
• Sau 3 – 6 tuần, vết loét tự biến mất ngay cả khi không điều trị, nhưng vi khuẩn vẫn tiếp tục phát triển.

Triệu chứng giang mai giai đoạn 2

• Xuất hiện phát ban trên da, đặc biệt là lòng bàn tay, bàn chân, ngực, lưng.
• Ban có màu đỏ hoặc nâu nhạt, không ngứa, không đau.
• Các vết loét ở niêm mạc miệng, hậu môn, bộ phận sinh dục, có thể tiết dịch, làm tăng nguy cơ lây lan.
• Triệu chứng toàn thân: sốt nhẹ, đau họng, nổi hạch, mệt mỏi, sụt cân nhẹ.
• Một số trường hợp có rụng tóc từng mảng, đau khớp, viêm kết mạc mắt.
• Các triệu chứng này có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng, sau đó tự biến mất và chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn.

Biểu hiện giang mai giai đoạn tiềm ẩn

• Không có triệu chứng rõ rệt nhưng vi khuẩn vẫn tồn tại trong cơ thể.
• Có thể kéo dài từ vài tháng đến nhiều năm, trước khi bệnh tiến triển thành giai đoạn cuối.
• Người bệnh có nguy cơ tái phát triệu chứng giai đoạn 2 và tiến triển sang giai đoạn cuối bất cứ lúc nào.

Giang mai giai đoạn cuối

• Tổn thương hệ thần kinh: Có thể gây viêm màng não, mất trí nhớ, ảo giác, rối loạn cảm giác, bại liệt.
• Tổn thương tim mạch: Dẫn đến phình động mạch chủ, suy tim, đột quỵ.
• Tổn thương xương khớp: Gây viêm khớp, biến dạng xương, đau nhức mãn tính.
• Một số trường hợp có thể bị mù lòa vĩnh viễn, mất kiểm soát cơ thể và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Lưu ý: Giang mai càng phát hiện muộn, việc điều trị càng khó khăn và dễ để lại di chứng nghiêm trọng. Nếu nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến ngay cơ sở y tế để xét nghiệm và điều trị kịp thời

>> Xem thêm: Sùi mào gà ở lưỡi

Cách phòng ngừa bệnh giang mai

Phòng ngừa giang mai đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. Vì giang mai có thể lây truyền dễ dàng qua nhiều con đường, đặc biệt là quan hệ tình dục không an toàn, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh là điều cần thiết. Dưới đây là một số cách giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh giang mai:

• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng để hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn Treponema pallidum. Nên duy trì mối quan hệ một vợ một chồng chung thủy để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm từ nhiều bạn tình.
• Không dùng chung đồ cá nhân: Tránh sử dụng dao cạo râu, bàn chải đánh răng, cốc uống nước, khăn mặt chung với người khác, đặc biệt nếu họ có vết loét giang mai. Vi khuẩn có thể tồn tại trong dịch tiết của người bệnh và lây nhiễm qua các vết trầy xước trên da.
• Xét nghiệm giang mai định kỳ: Nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn, nhiều bạn tình hoặc có nguy cơ cao, nên thực hiện xét nghiệm sàng lọc giang mai ít nhất 6 tháng/lần để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
• Phụ nữ mang thai nên kiểm tra giang mai: Thai phụ cần xét nghiệm giang mai trong tam cá nguyệt đầu tiên để đảm bảo an toàn cho thai nhi. Nếu mẹ bị nhiễm giang mai và không được điều trị, nguy cơ truyền bệnh sang con lên đến 80%, có thể gây dị tật bẩm sinh hoặc thai chết lưu.
• Nâng cao hệ miễn dịch: Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và tránh căng thẳng giúp cơ thể có sức đề kháng tốt hơn, giảm nguy cơ mắc bệnh.

Bác sĩ Luyện cũng cho lời khuyên: “Chúng ta cần quan hệ tình dục an toàn, một vợ, một chồng. Ngoài bệnh giang mai ra chúng ta còn vô vàn các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác nguy hiểm hơn như HIV, AIDS, viêm gan B, viêm gan C… rất khó điều trị và để lại hậu quả nghiêm trọng cho anh em.”

Đơn nguyên Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Hà Nội là cơ sở y tế uy tín, quy tụ các bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực khám và chữa trị các bệnh lý nam khoa. Từ hiếm muộn nam giới, rối loạn cương dương đến các bệnh xã hội như lậu, sùi mào gà, giang mai…

Đặc biệt, với quy trình khám nhanh gọn, tối ưu, bệnh nhân không cần chờ đợi lâu, được đảm bảo không gian khám chữa bệnh riêng tư, thoải mái. Điều này giúp người bệnh an tâm điều trị, nâng cao hiệu quả phục hồi, đồng thời đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin tuyệt đối.

Liên hệ 1900 2345 29 / 0981 500 770 để được tư vấn trực tiếp từ các bác sĩ chuyên khoa.

Câu hỏi thường gặp

1. Bao lâu thì phát hiện bệnh giang mai?

Thời gian ủ bệnh giang mai dao động từ 10 – 90 ngày, trung bình khoảng 3 tuần sau khi nhiễm vi khuẩn. Trong giai đoạn này, người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng của bệnh giang mai, nhưng vẫn có khả năng lây nhiễm cho người khác. Xét nghiệm máu là cách chính xác nhất để phát hiện bệnh sớm.

2. Virus giang mai tồn tại bao lâu ngoài môi trường?

Vi khuẩn Treponema pallidum rất yếu khi ra khỏi cơ thể và không thể tồn tại lâu ngoài môi trường. Chúng thường chết sau vài phút đến vài giờ khi tiếp xúc với không khí, ánh sáng hoặc nhiệt độ thay đổi. Vì vậy, giang mai chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp hơn là qua môi trường bên ngoài.

3. Quan hệ với người nhiễm giang mai bao lâu thì bị?

Nguy cơ lây nhiễm giang mai có thể xảy ra ngay lần đầu quan hệ nếu tiếp xúc với vết loét giang mai (săng giang mai) hoặc dịch tiết của người bệnh. Virus có thể xâm nhập qua niêm mạc hoặc vết trầy xước trên da, dẫn đến nhiễm bệnh mà không có triệu chứng ngay lập tức.

4. Giang mai có chữa được không?

Có. Giang mai có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm và dùng kháng sinh đúng phác đồ. Penicillin G là thuốc hiệu quả nhất, tiêu diệt vi khuẩn và ngăn chặn biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu bệnh đã chuyển sang giai đoạn cuối, điều trị chỉ có thể kiểm soát triệu chứng, không thể phục hồi tổn thương vĩnh viễn.

5. Điều trị bệnh giang mai uống thuốc gì?

Penicillin G là loại kháng sinh phổ biến nhất được sử dụng trong điều trị giang mai. Nếu dị ứng với Penicillin, bác sĩ có thể chỉ định Doxycycline hoặc Ceftriaxone thay thế. Điều quan trọng là tuân thủ phác đồ điều trị, không tự ý ngưng thuốc để tránh bệnh tái phát hoặc tiến triển nặng hơn.

6. Bệnh giang mai ở nam lây qua đường nào?

Bệnh giang mai ở nam lây qua quan hệ tình dục không an toàn (âm đạo, hậu môn, miệng), tiếp xúc trực tiếp với vết loét giang mai, lây từ mẹ sang con và qua đường máu (truyền máu, dùng chung kim tiêm). Vi khuẩn Treponema pallidum dễ lây nhiễm qua niêm mạc và vết thương hở.

Giang mai là bệnh xã hội nguy hiểm nhưng có thể phòng tránh và điều trị được nếu phát hiện sớm. Hiểu rõ giang mai lây qua đường nào giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân. Nếu nghi ngờ nhiễm bệnh, hãy xét nghiệm ngay để được điều trị kịp thời!

NGUỒN THAM KHẢO:

1. “Syphilis”, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/syphilis, (12/03/2025)
2. “About Congenital Syphilis”, https://www.cdc.gov/syphilis/about/about-congenital-syphilis.html?, (13/03/2025)