Thẻ: dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu

Suy thận là một bệnh lý nghiêm trọng, gây giảm dần khả năng lọc máu của thận. Các dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu thường không mang tính đặc trưng. Khi có biểu hiện rõ ràng, bệnh đã tiến triển tới giai đoạn cuối, vô cùng nguy hiểm. Nhận biết sớm các triệu chứng suy thận giai đoạn đầu thông qua các dấu hiệu là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

Suy thận là bệnh lý gì?

Thận là cơ quan thiết yếu, đóng vai trò duy trì cân bằng dịch, bài tiết các chất dư thừa từ quá trình chuyển hóa và thực hiện các chức năng khác như bảo tồn hoặc loại bỏ các chất không cần thiết qua đường tiểu. Ngoài ra, thận giúp điều chỉnh huyết áp, duy trì cân bằng nước và điện giải, đồng thời sản sinh một số hormone cần thiết cho cơ thể.

Suy thận là tình trạng thận bị mất chức năng và không còn khả năng lọc các chất thải từ máu và chất lỏng dư thừa. Nhiều trường hợp dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu không được phát hiện kịp thời và điều trị đúng cách, dẫn đến bệnh tiến triển nặng, xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. (1)

>> xem thêm: Suy thận nhẹ và các dấu hiệu

Suy thận có thể xảy ra tạm thời và tiến triển nhanh (cấp tính), hoặc trở thành tình trạng mạn tính (lâu dài) với diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

 Biến chứng của bệnh suy thận

Các biến chứng có thể xảy ra bao gồm:

• Ứ nước, gây phù tay chân, tăng huyết áp, hoặc phù phổi cấp.
• Tăng kali trong máu, có thể đe dọa tính mạng.
• Giảm ham muốn tình dục hoặc gặp vấn đề về cương dương.
• Tổn thương hệ thần kinh trung ương, gây khó khăn trong việc tập trung, thay đổi tính cách hoặc co giật.
• Suy giảm hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

 Các dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu

Theo Ths.BS Phạm Duy Tùng – Trưởng khoa Khám nội Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, các dấu hiệu suy thận giai đoạn sớm bao gồm: (2)

• Suy nhược: Chán ăn là triệu chứng phổ biến của suy thận giai đoạn đầu. Tình trạng này chủ yếu do độc tố và tạp chất tích tụ trong máu, gây suy giảm chức năng thận. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi hoặc kiệt sức.
• Nước tiểu có bọt hoặc có máu: Nếu nước tiểu xuất hiện bọt nhiều, điều này có thể chỉ ra sự có mặt của protein trong nước tiểu, điều này xảy ra khi cơ chế lọc của thận bị tổn thương. Tế bào máu và protein bắt đầu rò rỉ vào nước tiểu. Máu trong nước tiểu không chỉ cảnh báo bệnh thận mà còn có thể là dấu hiệu của khối u, sỏi thận hoặc nhiễm trùng. Nếu có mủ trong nước tiểu kèm theo sốt hoặc ớn lạnh, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu nghiêm trọng.
• Huyết áp cao: Khi chức năng thận suy giảm, natri và nước bị giữ lại dẫn đến huyết áp cao. Các triệu chứng của tăng huyết áp như đau đầu, đau bụng và mờ mắt cũng có thể là dấu hiệu ban đầu của bệnh thận.
• Đau lưng hoặc đau bụng dưới: Đau lưng, vùng hông hoặc dưới xương sườn có thể là dấu hiệu ban đầu của các vấn đề về cấu trúc thận, như sỏi thận hoặc viêm bể thận. Đau bụng dưới cũng có thể liên quan đến nhiễm trùng bàng quang hoặc sỏi niệu quản.
• Thay đổi lượng nước tiểu: Lượng nước tiểu có thể giảm hoặc người bệnh có thể cảm giác cần đi tiểu thường xuyên hơn, đặc biệt vào ban đêm. Đây là một dấu hiệu cảnh báo chức năng lọc của thận bị hạn chế hoặc cũng có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.
• Thiếu máu: Mức độ huyết sắc tố bắt đầu giảm, cơ thể trở nên xanh xao. Nguyên nhân gây thiếu máu có thể do nhiều yếu tố, bao gồm mức erythropoietin thấp (một hormon được tổng hợp tại thận) và tình trạng thiếu sắt, tích tụ độc tố gây ức chế tủy xương, làm người bệnh luôn suy nhược và mệt mỏi.
• Giảm cảm giác thèm ăn: Sự tích tụ các chất độc như urê, creatinin và axit amin trong cơ thể làm ức chế cảm giác thèm ăn.Người bệnh bị thay đổi về vị giác, thường được bệnh nhân mô tả là miệng có vị như kim loại. Cảm giác no nhanh dù gần như không ăn gì suốt cả ngày.
• Buồn nôn và nôn vào buổi sáng sớm: Biểu hiện này cũng góp phần khiến bệnh nhân kém ăn. Ở giai đoạn cuối của suy thận, người bệnh thường xuyên buồn nôn và mất hoàn toàn cảm giác thèm ăn.
• Phù quanh mắt: Xuất hiện sưng hoặc bọng mắt do chất lỏng tích tụ trong tế bào hoặc mô mềm. Cơ thể mất protein làm giảm áp lực trong mạch máu, dẫn đến tích tụ chất lỏng tại các vị trí ngoài mạch, như vùng quanh mắt.
• Da khô và ngứa: Khi chức năng thận suy giảm, các chất độc tích tụ trong cơ thể có thể gây ra tình trạng da khô, ngứa và có mùi khó chịu.

 Phương pháp chẩn đoán suy thận giai đoạn đầu

1. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu là phương pháp chẩn đoán bệnh thận phổ biến nhất. Xét nghiệm này giúp đo mức creatinine, một chất thải trong máu. Thận khỏe mạnh có thể lọc hơn 90ml/phút, nếu tỷ lệ này thấp hơn, bạn có nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính (CKD).

2. Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu cũng được sử dụng để đánh giá chức năng thận. Xét nghiệm này giúp đo mức albumin và creatinin trong nước tiểu, từ đó tính tỷ lệ albumin:creatinin hoặc kiểm tra ACR để phát hiện máu hoặc protein trong nước tiểu. Kết hợp với eGFR, xét nghiệm nước tiểu cung cấp thêm thông tin chính xác về tình trạng hoạt động của thận.

3. Các xét nghiệm khác

Thỉnh thoảng, các xét nghiệm khác cũng được áp dụng để đánh giá mức độ tổn thương của thận như siêu âm, chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT). Những phương pháp này giúp quan sát hình dạng của thận và kiểm tra xem có sự tắc nghẽn nào trong hệ thống lọc máu không.

 Điều trị suy thận giai đoạn đầu

Người có dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu cần tuân thủ một chế độ ăn uống đặc biệt, cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng, nhưng giảm lượng đạm và muối.

Điều trị nguyên nhân gây bệnh:

• Tùy vào nguyên nhân, một số loại suy thận có thể điều trị được. Tuy nhiên, tổn thương thận vẫn sẽ tiến triển dù các nguyên nhân gây suy thận đã được kiểm soát.
• Suy thận mạn không thể được chữa khỏi hoàn toàn bằng thuốc. Phương pháp điều trị chủ yếu là kiểm soát các dấu hiệu và triệu chứng, giảm nguy cơ biến chứng và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

 Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo suy thận, người bệnh cần đi khám chuyên khoa thận tiết niệu ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khám thận định kỳ là rất cần thiết, vì nhiều trường hợp bệnh thận không có triệu chứng rõ ràng.

 Cách phòng ngừa hiệu quả bệnh suy thận

Biến chứng của bệnh suy thận rất nghiêm trọng và có thể đe dọa tính mạng của người bệnh. Vì vậy, phòng ngừa bệnh là rất quan trọng.

Dưới đây là những biện pháp giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc suy thận:

– Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bác sĩ Tùng khuyên người bệnh nênBổ sung rau củ quả nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời giảm lượng muối, đạm và dầu mỡ nạp vào cơ thể trong bữa ăn hàng ngày.

– Lối sống lành mạnh: Hạn chế chất kích thích, rượu bia giúp kiểm soát lượng acid uric, glucose, cholesterol có trong máu và ổn định huyết áp là điều cần thiết.
– Uống đủ nước: Thiếu nước có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, gây ảnh hưởng đến chức năng của thận.

– Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục thể thao hàng ngày giúp duy trì cân nặng hợp lý, giảm căng thẳng, kiểm soát các chỉ số trong cơ thể.
– Tránh căng thẳng, stress: đến tăng huyết áp làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của thận.
– Quản lý các bệnh khác một cách hiệu quả: Nếu mắc các bệnh về tiểu đường và huyết áp, bạn nên theo dõi cẩn thận và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ vì đây cũng là nguyên nhân làm tăng nguy cơ gây bệnh suy thận.

– Thực hiện khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng hoặc ngay khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào để có phương pháp điều trị phù hợp và kịp thời.

Phát hiện sớm các dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu sẽ giúp quá trình điều trị diễn ra thuận lợi và giảm thiểu các biến chứng. Vì vậy, khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bạn không nên chủ quan mà cần đi thăm khám kịp thời.

Hiện nay, với đội ngũ y bác sĩ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm và các trang thiết bị y tế hiện đại, bệnh viện Đa khoa Hà Nội là đơn vị uy tín thực hiện thăm khám và điều trị các bệnh về thận hàng đầu trong khu vực, khách hàng hoàn toàn yên tâm tin tưởng lựa chọn.

Để đặt lịch khám tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, vui lòng liên hệ HOTLINE 1900 2345 29 hoặc đặt lịch trực tiếp tại đây.

 Câu hỏi thường gặp

1. Dấu hiệu suy thận giai đoạn 1 có biểu hiện gì?

Ở giai đoạn này, thận vẫn còn hoạt động bình thường hoặc gần như bình thường, nhưng chức năng thận bắt đầu suy giảm nhẹ. Các dấu hiệu thường không rõ ràng và đôi khi không có triệu chứng. Tuy nhiên, nếu có, sẽ là chất thải trong máu tăng.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn 2 có biểu hiện gì?

Tại giai đoạn này, chức năng thận suy giảm hơn, nhưng vẫn có thể kiểm soát được nếu phát hiện kịp thời. Các triệu chứng bắt đầu xuất hiện như: phù nhẹ, mệt mỏi nhẹ, nước tiểu thay đổi.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn 3 có biểu hiện gì?

Chức năng thận suy giảm rõ rệt, các triệu chứng có thể trở nên rõ ràng hơn: phù nề, mệt mỏi và yếu, giảm cảm giác thèm ăn, nước tiểu bất thường, đau lưng hoặc đau bụng dưới.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn 4 có biểu hiện gì?

Chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, triệu chứng trở nên nặng nề và chỉ còn khoảng 15-29% khả năng hoạt động bình thường của thận, có thể bao gồm triệu chứng: tăng huyết áp, khó thở, nôn mửa và nôn, mệt mỏi và suy nhược nghiêm trọng, lú lẫn và thay đổi tâm lý.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn 5 có biểu hiện gì?

Đây là giai đoạn suy thận nghiêm trọng nhất, lúc này thận gần như không còn chức năng. Các triệu chứng có thể bao gồm: suy kiệt sức, khó thở, chất thải trong máu cao, mất cảm giác thèm ăn, vàng da, vàng mắt, xuất hiện vấn đề tim mạch nghiêm trọng.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu ở trẻ em có biểu hiện gì?

Suy thận giai đoạn đầu ở trẻ em có thể khó phát hiện vì triệu chứng thường mơ hồ và có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Một số bệnh lý đáng lưu ý: Sưng phù, vàng da hoặc vàng mắt, tăng huyết áp.

• Dấu hiệu suy thận từng giai đoạn có khác nhau không?

Có, dấu hiệu suy thận thay đổi theo từng giai đoạn của bệnh. Mỗi giai đoạn có những triệu chứng đặc trưng phản ánh mức độ tổn thương của thận.

• Dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu ở nam có khác với dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu ở nữ không?

Dấu hiệu suy thận giai đoạn đầu ở nam và nữ thường khá tương tự nhau vì suy thận là một tình trạng bệnh lý chung, không phân biệt giới tính. Tuy nhiên, một số khác biệt nhỏ có thể xảy ra do yếu tố sinh lý và cơ địa của từng giới.

Nguồn tham khảo:

1.     Kidney Failure Treatment, https://uvahealth.com/services/kidney-care/kidney-failure, (10/1/2025)

• Chronic kidney disease, https://www.nhs.uk/conditions/kidney-disease/symptoms/, (10/1/2025)