Vú sưng đau, nóng đỏ trong vài ngày khiến nhiều chị em lo lắng không biết chỉ là tắc tia sữa, viêm vú hay đã hình thành áp xe. Thực tế, các tình trạng này có thể có biểu hiện khá giống nhau, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Bài viết dưới đây giúp bạn nhận biết dấu hiệu áp xe vú theo từng giai đoạn, phân biệt với tắc tia sữa và viêm vú, đồng thời nhận diện 3 biểu hiện cần đi khám sớm để tránh tình trạng nhiễm trùng kéo dài hoặc nặng hơn.

Dấu hiệu áp xe vú thường gặp

Dấu hiệu áp xe vú thường tiến triển từ sưng, nóng, đỏ, đau đến xuất hiện khối cứng hoặc khối căng đau khi ổ mủ hình thành [1]. Tuy nhiên, các biểu hiện không phải lúc nào cũng xuất hiện đầy đủ và có thể khá giống tắc tia sữa hoặc viêm vú. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào triệu chứng để tự chẩn đoán.

Áp xe vú giai đoạn đầu có biểu hiện gì?

Ở giai đoạn đầu, vùng vú bị viêm thường sưng, nóng, đỏ và đau, có thể đau âm ỉ hoặc đau rõ hơn khi chạm vào. Da tại vùng này có thể ấm hơn xung quanh và hơi căng.

Các dấu hiệu ban đầu khá giống tắc tia sữa hoặc viêm vú nên dễ bị bỏ qua. Nếu tình trạng sưng đau không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục tự theo dõi.

Áp xe vú có cục cứng hoặc khối đau

Khi tình trạng viêm tiến triển, người bệnh có thể sờ thấy một vùng cứng hoặc khối đau khu trú trong vú. Khối thường đau hơn khi ấn và có thể đi kèm sưng, nóng, đỏ tại vùng da bên trên.

Ở phụ nữ đang cho con bú, biểu hiện này đôi khi bị nhầm với tắc tia sữa. Tuy nhiên, khối nghi ngờ áp xe thường khu trú rõ, đau tăng và không cải thiện như mong đợi sau khi cho bú hoặc vắt sữa.

Khi ổ mủ hình thành, áp xe vú có biểu hiện gì?

Khi ổ mủ đã hình thành, khối ở vú có thể căng và đau, bên trong có vùng mềm hơn do chứa dịch. Da phía trên có thể đỏ, căng bóng và trong một số trường hợp có thể mỏng dần khi ổ mủ nằm gần bề mặt.

Một số trường hợp áp xe có thể tự vỡ, gây chảy mủ qua da hoặc núm vú. Tuy nhiên, không phải áp xe nào cũng có biểu hiện chảy mủ ra ngoài. Siêu âm vú thường được sử dụng để xác định có ổ dịch khu trú hay không, đặc biệt khi ổ áp xe nằm sâu hoặc khó xác định bằng khám bên ngoài.

Không tự nặn, chọc hoặc chích mủ tại nhà. Việc này có thể làm tổn thương mô vú và khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên phức tạp hơn.

Triệu chứng toàn thân khi bị áp xe vú

Ngoài các biểu hiện tại vú, người bệnh có thể xuất hiện [2]:

• Sốt hoặc rét run
• Mệt mỏi, đau nhức người
• Hạch ở nách cùng bên sưng hoặc đau

Các triệu chứng này có thể rõ hơn khi tình trạng nhiễm trùng tiến triển. Tuy nhiên, không phải cứ áp xe vú là phải sốt. Một số người có ổ áp xe nhưng triệu chứng toàn thân khá nhẹ.

Nếu vú vẫn sưng đau, xuất hiện khối bất thường hoặc triệu chứng ngày càng tăng, nên thăm khám để xác định nguyên nhân.

Phân biệt dấu hiệu áp xe vú với tắc tia sữa và viêm vú

Tắc tia sữa, viêm vú và áp xe vú có nhiều biểu hiện giống nhau, như sưng, đau, nóng hoặc đỏ vùng vú. Viêm vú và áp xe vú còn có thể gây sốt, mệt mỏi nên người bệnh khó xác định chính xác tình trạng chỉ dựa vào cảm giác.

Các biểu hiện cũng không phải lúc nào diễn tiến theo một trình tự rõ ràng. Vì vậy, nếu triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn, đặc biệt khi xuất hiện khối đau ở vú, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục tự theo dõi.

Bảng trên chỉ mang tính định hướng vì các triệu chứng có thể chồng lấp. Không phải cứ có khối cứng là áp xe, cũng không phải áp xe nào cũng gây sốt. Siêu âm vú và thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ xác định có ổ mủ hay không và lựa chọn cách xử trí phù hợp.

Nếu đang cho con bú và các triệu chứng nhẹ không cải thiện sau khoảng 24–48 giờ, hoặc đau, sưng, đỏ có xu hướng tăng lên, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.

3 biểu hiện áp xe vú cần đi khám sớm

Không phải cứ đau hoặc có khối ở vú là áp xe. Tuy nhiên, nếu xuất hiện một trong 3 nhóm dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.

1. Khối vú căng cứng, đau nhiều và không giảm

Nếu khối ở vú ngày càng căng, đau tăng dần và không cải thiện sau vài ngày, dù đã cho bú hoặc vắt sữa đều đặn, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục chờ đợi.

Đặc biệt cần chú ý khi khối không nhỏ đi, đau tăng sau mỗi lần cho bú hoặc từng mềm hơn rồi lại căng trở lại. Những biểu hiện này có thể cho thấy tình trạng viêm chưa được kiểm soát hoặc đã hình thành ổ mủ.

2. Sốt, rét run hoặc mệt mỏi kèm triệu chứng tại vú

Sốt cao, rét run, mệt nhiều đi kèm vú sưng, nóng, đỏ và đau là dấu hiệu cần được đánh giá sớm. Đây chưa phải dấu hiệu chắc chắn của áp xe nhưng có thể cho thấy tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng đang tiến triển.

Ở phụ nữ sau sinh, cảm giác mệt mỏi đôi khi dễ bị nhầm với thiếu ngủ hoặc kiệt sức do chăm con. Vì vậy, nếu tình trạng mệt hoặc sốt xuất hiện đồng thời với các thay đổi bất thường ở vú, không nên bỏ qua.

3. Da vú đỏ lan nhanh hoặc núm vú chảy mủ

Vùng da đỏ lan rộng nhanh, đặc biệt khi kèm nóng, đau hoặc sưng nhiều, là dấu hiệu nên đi khám sớm.

Tương tự, núm vú chảy dịch có mủ có thể cho thấy ổ nhiễm trùng đã hình thành và thông ra ngoài. Không nên tự nặn hoặc cố làm vỡ khối để lấy mủ vì có thể khiến tổn thương nặng hơn.

Bị áp xe vú nên làm gì và cần tránh gì?

Không tự chọc, nặn hoặc làm vỡ ổ mủ

Nếu nghi ngờ có ổ mủ, không tự chọc kim, nặn hoặc cố làm vỡ khối tại nhà. Việc xử lý ổ mủ cần được thực hiện bởi nhân viên y tế, thường dựa trên kết quả thăm khám và siêu âm để xác định vị trí, kích thước ổ áp xe.

Không tự mua kháng sinh điều trị

Không nên tự mua kháng sinh khi chưa được bác sĩ đánh giá. Loại thuốc, liều dùng và thời gian điều trị phụ thuộc vào tình trạng nhiễm trùng; một số trường hợp có thể cần lấy dịch mủ để xét nghiệm, đặc biệt khi áp xe tái phát hoặc điều trị trước đó không hiệu quả.

Bị áp xe vú có tiếp tục cho con bú được không?

Với tắc tia sữa hoặc viêm vú, người mẹ thường được khuyến khích tiếp tục cho bú hoặc vắt sữa phù hợp để tránh ứ sữa kéo dài.

Khi đã hình thành áp xe, việc có thể tiếp tục cho bú trực tiếp hay không phụ thuộc vào vị trí ổ mủ, cách dẫn lưu, mức độ đau và tình trạng cụ thể của người mẹ. Vì vậy, nên hỏi bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ để có hướng dẫn phù hợp, thay vì tự ngừng cho bú hoặc tiếp tục cho bú trong mọi trường hợp.

Điều trị áp xe vú tại Trung tâm Vú HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội được thực hiện sau khi bác sĩ thăm khám và đánh giá chính xác tình trạng tổn thương bằng siêu âm vú. Tùy kích thước, vị trí ổ áp xe và tình trạng cụ thể, người bệnh có thể được chỉ định chọc hút mủ, dẫn lưu ổ áp xe hoặc điều trị nhiễm trùng phù hợp. Hệ thống siêu âm vú 3D Acuson S2000, X-quang vú 3D Mammography và MRI vú hỗ trợ quá trình chẩn đoán và theo dõi. Liên hệ 0971 088 897 / 0981 500 770 để được tư vấn và đặt lịch khám.

Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu áp xe vú

1. Áp xe vú nhẹ có tự hết không?

Nếu mới chỉ viêm nhẹ và chưa hình thành ổ mủ, tình trạng có thể cải thiện khi được xử trí sớm, đặc biệt ở người đang cho con bú bằng cách cho bú hoặc vắt sữa đều đặn và nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, khi đã hình thành ổ mủ, áp xe vú thường không tự khỏi hoàn toàn. Mủ tích tụ có thể khiến đau tăng, nhiễm trùng lan rộng hoặc tự vỡ. Vì vậy, khi xuất hiện khối căng đau không giảm, người bệnh nên đi khám để được siêu âm và xử trí phù hợp.

2. Dấu hiệu áp xe vú ở người không cho con bú có khác không?

Về cơ bản, các dấu hiệu khá giống nhau, gồm vú sưng, nóng, đỏ, đau, xuất hiện khối cứng và có thể chảy mủ, kèm sốt hoặc mệt mỏi.

Tuy nhiên, áp xe ở người không cho con bú có xu hướng tái phát nhiều hơn. Vì vậy, nếu áp xe tái đi tái lại hoặc không đáp ứng với điều trị, bác sĩ có thể cần kiểm tra kỹ hơn để tìm nguyên nhân và loại trừ các bệnh lý khác của vú.

3. Sờ thấy cục cứng ở vú có chắc chắn là áp xe không?

Không. Cục cứng ở vú chỉ là một dấu hiệu gợi ý, không đủ để xác định áp xe. Khối này có thể xuất hiện trong tắc tia sữa, viêm vú giai đoạn đầu hoặc một số tình trạng khác tại tuyến vú.

Nếu khối cứng kèm sưng, nóng, đỏ, đau hoặc không giảm theo thời gian, bạn nên đi khám. Bác sĩ thường kết hợp thăm khám và siêu âm vú để xác định có ổ mủ hay không.

4. Áp xe vú bao lâu thì hình thành mủ?

Không có thời gian cố định. Từ khi bắt đầu viêm đến khi hình thành ổ mủ có thể khác nhau tùy mức độ nhiễm trùng và thời điểm được xử trí.

Thay vì cố xác định chính xác bao lâu sẽ có mủ, bạn nên chú ý diễn biến triệu chứng. Khối vú ngày càng căng đau, không giảm, kèm sốt hoặc chảy mủ là những dấu hiệu cần đi khám để kiểm tra sớm.

5. Đau vú nhưng không sốt có phải áp xe không?

Không sốt vẫn có thể có áp xe, vì sốt không phải lúc nào cũng xuất hiện. Ngược lại, có sốt cũng không đồng nghĩa chắc chắn đã hình thành áp xe.

Nếu đau vú kèm khối cứng hoặc khối căng đau không giảm, bạn vẫn nên đi khám, ngay cả khi không sốt. Thăm khám và siêu âm giúp xác định nguyên nhân chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào triệu chứng sốt.

================================

Dấu hiệu áp xe vú có thể thay đổi theo diễn tiến, từ sưng, nóng, đỏ, đau đến xuất hiện khối cứng, căng đau và ổ mủ. Ở giai đoạn đầu, các biểu hiện này dễ nhầm với tắc tia sữa hoặc viêm vú. Nếu khối ở vú không giảm, đau tăng, kèm sốt cao, rét run hoặc núm vú chảy mủ, bạn nên đi khám sớm thay vì tiếp tục tự theo dõi hoặc xử lý tại nhà.

Nếu đang có dấu hiệu nghi ngờ áp xe vú, bạn có thể đến Trung tâm Vú HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội để được thăm khám và siêu âm đánh giá chuẩn xác. Hotline tư vấn và đặt lịch: 0971 088 897 / 0981 500 770.

NGUỒN THAM KHẢO

1. Boakes E, Woods A, Johnson N, Kadoglou N. Breast infection: a review of diagnosis and management practices. Eur J Breast Health. 2018;14(3):136–143. doi:10.5152/ejbh.2018.3871. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6092150/2. Amir LH. Breast infection: a review of diagnosis and management practices. Eur J Breast Health. 2018;14(3):136–143. doi:10.5152/ejbh.2018.3871. Available from:  https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6092150/