Ung thư vú ở tuổi còn trẻ không chỉ đặt ra lo lắng về điều trị mà còn khiến nhiều phụ nữ băn khoăn về khả năng làm mẹ sau này. Một trong những câu hỏi thường gặp là liệu kích trứng để trữ trứng có ảnh hưởng đến bệnh hay không.

Trữ trứng vẫn có thể được cân nhắc ở nhiều bệnh nhân ung thư vú, nhưng cần đánh giá riêng từng trường hợp. Bài viết dưới đây giúp làm rõ vấn đề này và 3 lưu ý quan trọng trước khi thực hiện.

Bị ung thư vú có trữ trứng được không?

Có thể. Phần lớn phụ nữ mắc ung thư vú vẫn có thể cân nhắc trữ trứng trước điều trị nếu sức khỏe và thời gian cho phép. Đây là một trong những phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản được khuyến nghị trao đổi với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản trước khi bắt đầu điều trị ung thư [1]. Tuy nhiên, việc thực hiện cần được xem xét dựa trên giai đoạn bệnh, mức độ cần điều trị sớm và tình trạng dự trữ buồng trứng của từng người.

Nhiều bệnh nhân lo ngại thuốc kích trứng có thể làm estrogen tăng tạm thời, đặc biệt khi ung thư vú có liên quan đến hormone này. Tuy nhiên, với phác đồ kích trứng phù hợp và có thể kết hợp thuốc kiểm soát estrogen khi cần, trữ trứng vẫn có thể được cân nhắc ở nhiều trường hợp.

Vì vậy, người bệnh nên được bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản đánh giá sớm, từ đó xác định thời điểm và phương pháp bảo tồn sinh sản phù hợp mà không làm ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị ung thư.

Ung thư vú và khả năng sinh sản

Hóa trị và điều trị nội tiết ảnh hưởng đến buồng trứng như thế nào?

Một số thuốc hóa trị, đặc biệt cyclophosphamide, có thể làm tổn thương các nang trứng và khiến dự trữ buồng trứng giảm, thậm chí dẫn đến suy buồng trứng sớm.

Ngoài hóa trị, phụ nữ ung thư vú có thụ thể nội tiết dương tính có thể cần điều trị nội tiết trong nhiều năm. Việc này không trực tiếp phá hủy trứng nhưng có thể trì hoãn thời điểm mang thai, khi người bệnh đã lớn tuổi hơn.

Bị ung thư vú có con được không?

Có thể. Nhiều phụ nữ vẫn có thể mang thai sau khi hoàn tất điều trị ung thư vú. Tuy nhiên, khả năng sinh sản ở mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào tuổi, loại và phác đồ điều trị, thời gian điều trị nội tiết và tình trạng buồng trứng.

Một số người vẫn có kinh nguyệt và có thể mang thai tự nhiên sau điều trị, trong khi một số khác bị suy giảm chức năng buồng trứng kéo dài. Vì vậy, không nên chờ đến khi kết thúc điều trị mới quan tâm đến khả năng sinh sản. Trao đổi sớm về các phương pháp bảo tồn như trữ trứng giúp người bệnh có thêm lựa chọn cho kế hoạch sinh con sau này.

3 Lưu ý khi trữ trứng cho bệnh nhân ung thư vú

Phác đồ kích trứng phù hợp cho bệnh nhân ung thư vú

Với bệnh nhân ung thư vú, đặc biệt trường hợp có thụ thể nội tiết dương tính, bác sĩ có thể kết hợp letrozole hoặc tamoxifen trong quá trình kích trứng để hạn chế estrogen tăng quá cao. Một số nghiên cứu cho thấy các phác đồ này vẫn có thể thu được trứng trưởng thành với hiệu quả phù hợp.

Phác đồ cụ thể cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm ung thư, tình trạng buồng trứng và kế hoạch điều trị của từng người, với sự phối hợp giữa bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản.

Thuốc kích trứng có làm khối u vú phát triển không?

Đây là lo lắng thường gặp ở bệnh nhân ung thư vú. Một số nghiên cứu theo dõi dài hạn chưa ghi nhận sự khác biệt rõ về kết quả điều trị ung thư giữa bệnh nhân có và không thực hiện kích trứng trước hóa trị khi sử dụng phác đồ có kiểm soát estrogen [1].

Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện có vẫn từ các nghiên cứu quan sát. Vì vậy, không thể áp dụng một kết luận giống nhau cho mọi bệnh nhân. Bác sĩ ung bướu sẽ đánh giá dựa trên loại ung thư, giai đoạn bệnh và mức độ cần điều trị sớm trước khi quyết định.

Khi nào nên trữ trứng trước điều trị?

Trữ trứng cần được thực hiện trước khi bắt đầu hóa trị. Để tiết kiệm thời gian, bác sĩ có thể sử dụng phác đồ kích trứng khởi động ngẫu nhiên (random-start), cho phép bắt đầu điều trị ngay mà không cần chờ đến đầu chu kỳ kinh.

Một chu kỳ trữ trứng thường mất khoảng 2–3 tuần. Vì vậy, bệnh nhân nên được tư vấn bảo tồn sinh sản càng sớm càng tốt sau khi chẩn đoán, để bác sĩ ung bướu xác định việc trì hoãn hóa trị trong thời gian này có phù hợp hay không.

Các phương pháp bảo tồn sinh sản khác ở bệnh nhân ung thư vú

Ngoài trữ trứng, một số phương pháp khác cũng có thể được cân nhắc tùy độ tuổi, tình trạng sức khỏe và thời gian có thể trì hoãn điều trị ung thư.

Trữ phôi

Trữ phôi là phương pháp lấy trứng sau khi kích thích buồng trứng, sau đó thụ tinh với tinh trùng của bạn đời hoặc người hiến và đông lạnh phôi để sử dụng sau này.

So với trữ trứng, phương pháp này cần có tinh trùng ngay tại thời điểm thực hiện, nên thường phù hợp với phụ nữ đã có bạn đời hoặc lựa chọn sử dụng tinh trùng hiến.

Trữ mô buồng trứng

Phương pháp này lấy một phần mô buồng trứng để đông lạnh trước khi điều trị. Sau này, mô có thể được cấy ghép trở lại nhằm khôi phục một phần chức năng buồng trứng [2].

Trữ mô buồng trứng có ưu điểm là không cần kích thích buồng trứng và có thể thực hiện nhanh hơn, phù hợp với một số bệnh nhân cần bắt đầu điều trị ung thư sớm hoặc chưa dậy thì. Tuy nhiên, đây vẫn là một thủ thuật phẫu thuật nên cần được bác sĩ đánh giá kỹ.

Thuốc đồng vận GnRH trong quá trình hóa trị

Thuốc đồng vận GnRH (GnRHa) đôi khi được sử dụng trong quá trình hóa trị với mục đích giảm nguy cơ tổn thương buồng trứng. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ và hiệu quả bảo vệ khả năng sinh sản vẫn chưa có kết luận thống nhất giữa các nghiên cứu.[4]

Vì vậy, GnRHa không thay thế cho trữ trứng, trữ phôi hoặc trữ mô buồng trứng. Bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp này khi người bệnh không đủ điều kiện hoặc không có thời gian thực hiện các phương pháp bảo tồn tiêu chuẩn.

Phối hợp bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản

Hội chẩn trước khi bảo tồn sinh sản

Ngay sau khi được chẩn đoán ung thư vú, bệnh nhân nên được tư vấn sớm về nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và các lựa chọn bảo tồn].

Bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản sẽ cùng đánh giá có thể trì hoãn điều trị trong thời gian ngắn hay không, phương pháp nào phù hợp và thời điểm thực hiện. Mục tiêu là vừa bảo đảm kế hoạch điều trị ung thư, vừa tận dụng cơ hội bảo tồn khả năng sinh sản.

Những xét nghiệm cần thực hiện trước khi trữ trứng

Trước khi kích thích buồng trứng, bác sĩ thường đánh giá dự trữ buồng trứng bằng AMH và siêu âm đếm nang noãn, kết hợp một số xét nghiệm nội tiết khi cần.

Nếu có tiền sử gia đình gợi ý nguy cơ ung thư vú – buồng trứng di truyền, bác sĩ có thể tư vấn xét nghiệm BRCA1/2. Kết quả này có thể giúp cung cấp thêm thông tin cho kế hoạch sinh sản về sau, bao gồm việc cân nhắc sàng lọc phôi trong trường hợp lựa chọn trữ phôi [3].

Trữ trứng trước điều trị ung thư vú tại IVF HANO

Đối với phụ nữ mắc ung thư vú trong độ tuổi sinh sản, bảo tồn khả năng sinh sản nên được cân nhắc càng sớm càng tốt trước khi bắt đầu điều trị. Tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, Trung tâm Vú HANO và Trung tâm IVF HANO phối hợp hỗ trợ người bệnh từ đánh giá tình trạng bệnh đến tư vấn kế hoạch bảo tồn sinh sản phù hợp.

Trung tâm IVF HANO cung cấp dịch vụ trữ trứng với quy trình gồm thăm khám, đánh giá dự trữ buồng trứng, kích thích buồng trứng, chọc hút và đông lạnh trứng bằng kỹ thuật thủy tinh hóa. Với bệnh nhân ung thư vú, phác đồ có thể được điều chỉnh phù hợp với tình trạng bệnh và kế hoạch điều trị.

Sự phối hợp giữa bác sĩ Vú – Ung bướu và bác sĩ Hỗ trợ sinh sản giúp cân nhắc đồng thời hai mục tiêu: không làm ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị ung thư và tận dụng cơ hội bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị.

Người bệnh nên trao đổi sớm với bác sĩ để được đánh giá thời điểm và phương pháp bảo tồn phù hợp với tình trạng cụ thể.

Câu hỏi thường gặp về trữ trứng khi mắc ung thư vú

1. Ung thư vú giai đoạn nào thì không nên trữ trứng?

Không có một giai đoạn ung thư vú cố định nào đồng nghĩa với việc không thể trữ trứng. Quyết định phụ thuộc vào mức độ cần điều trị sớm và việc có thể trì hoãn điều trị trong vài tuần hay không. Bác sĩ ung bướu sẽ đánh giá cụ thể dựa trên loại ung thư, giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe trước khi quyết định.

2. Trữ trứng có làm chậm điều trị ung thư vú không?

Có thể. Một chu kỳ trữ trứng thường mất khoảng 2–3 tuần. Việc có thể trì hoãn điều trị trong thời gian này hay không cần được bác sĩ ung bướu cân nhắc để bảo đảm không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

3. Sau khi điều trị ung thư, có thể mang thai bằng trứng đã trữ không?

Có thể. Khi sức khỏe cho phép, trứng đông lạnh có thể được rã đông, thụ tinh với tinh trùng để tạo phôi và chuyển phôi vào tử cung. Thời điểm mang thai trở lại cần được bác sĩ ung bướu xác nhận là phù hợp dựa trên tình trạng bệnh và kế hoạch điều trị, đặc biệt nếu người bệnh còn cần điều trị nội tiết.

4. Ung thư vú có yếu tố di truyền, con sinh ra có nguy cơ mắc bệnh không?

Nếu người mẹ mang đột biến di truyền như BRCA1 hoặc BRCA2, mỗi lần mang thai có khoảng 50% khả năng truyền đột biến cho con [3]. Điều này không có nghĩa trẻ sinh ra sẽ mắc ung thư, nhưng người mang đột biến có nguy cơ mắc một số loại ung thư cao hơn trong tương lai.

Trong trường hợp đã xác định đột biến gây bệnh, nếu lựa chọn trữ phôi, bác sĩ có thể tư vấn PGT-M để kiểm tra phôi trước khi chuyển.

================================

Phần lớn phụ nữ mắc ung thư vú vẫn có thể cân nhắc trữ trứng trước điều trị nếu tình trạng bệnh và thời gian cho phép. Việc lựa chọn phác đồ, kiểm soát estrogen và thời điểm trữ trứng cần được thống nhất giữa bác sĩ ung bướu và bác sĩ hỗ trợ sinh sản.

Nếu bạn đang quan tâm đến trữ trứng trước điều trị ung thư vú, Trung tâm IVF HANO – Bệnh viện Đa khoa Hà Nội hỗ trợ tư vấn và đánh giá khả năng bảo tồn sinh sản. Liên hệ 0981 500 770 hoặc 1900 2345 29 để được tư vấn và đặt lịch thăm khám.

NGUỒN THAM KHẢO

1. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Fertility preservation in patients with medical indications: a committee opinion (2026). Available from: https://www.asrm.org/practice-guidance/practice-committee-documents/fertility-preservation-in-patients-with-medical-indications-a-committee-opinion-2026/

2. Tandfonline. Ovarian function preservation in patients under chemotherapy treatment. Available from: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09513590802296088

3. Cancers (Basel). Should Preimplantation Genetic Testing (PGT) Systematically Be Proposed to BRCA Pathogenic Variant Carriers? Available from: https://doi.org/10.3390/cancers14235769

4. American Society of Clinical Oncology. Fertility preservation in people with cancer: ASCO guideline update. J Clin Oncol. 2025;43(9):1085–1110. doi:10.1200/JCO-24-02782. Available from: https://ascopubs.org/doi/10.1200/JCO-24-02782